Ustawaz dnia 31 lipca 2019 r.o powszechnym spisie rolnym w 2020 r. 1)Niniejsza ustawa służy stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2018/1091 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zintegrowanych statystyk dotyczących gospodarstw rolnych oraz uchylenia rozporządzeń (WE) nr 1166/2008 i (UE) nr 1337/2011 (Dz. Urz. UE L 200 z 07.08.2018, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 265 z 24.10.2018, str. 23). Spis treści Treść ustawy Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Obowiązki podmiotów biorących udział w spisie rolnym Rozdział 3 - Ochrona danych zebranych w ramach spisu rolnego Rozdział 4 - Organizacja prac spisowych Rozdział 5 - Działania popularyzujące spis rolny Rozdział 6 - Przepis dostosowujący i przepis końcowy Załącznik nr 1 - Wielkość progów określających skalę produkcji rolnej gospodarstwa indywidualnego o powierzchni poniżej 1 ha użytków rolnych Załącznik nr 2 - Wykaz danych zbieranych w ramach spisu rolnego Załącznik nr 3 - Zakres oraz terminy przekazania danych w ramach prac spisowych przez podmioty, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy Załącznik nr 4 - Specyfikacja wydatków spisowych Treść ustawy Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa reguluje zakres, formę i tryb przeprowadzenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego powszechnego spisu rolnego w 2020 r., zwanego dalej „spisem rolnym”, oraz zakres, formę i tryb prac związanych z przygotowaniem i opracowaniem wyników spisu rolnego. 2. Spis rolny jest przeprowadzany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie od dnia 1 września do dnia 30 listopada 2020 r., według stanu na dzień 1 czerwca 2020 r. Art. 2. Określenia użyte w ustawie oznaczają: 1) działalność rolnicza - działalność związaną z uprawą roślin, która obejmuje uprawy rolne, w tym grzyby jadalne, warzywnictwo i ogrodnictwo, szkółkarstwo, hodowlę i nasiennictwo roślin rolniczych i ogrodniczych oraz chów i hodowlę zwierząt gospodarskich w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2017 r. poz. 2132), a także działalność polegającą na utrzymaniu użytków rolnych w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy zgodnie z kryteriami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 34 ust. 1-3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1312); 2) gospodarstwo indywidualne - gospodarstwo rolne użytkowane przez osobę fizyczną o powierzchni: a) 1 ha użytków rolnych i więcej, b) poniżej 1 ha użytków rolnych, w tym nieposiadające użytków rolnych, prowadzące działy specjalne produkcji rolnej lub produkcję rolną o skali określonej progami, których wielkość jest określona w załączniku nr 1 do ustawy; 3) gospodarstwo rolne - gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 553 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 i 1495), a także gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2018/1091 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zintegrowanych statystyk dotyczących gospodarstw rolnych oraz uchylenia rozporządzeń (WE) nr 1166/2008 i (UE) nr 1337/2011 (Dz. Urz. UE L 200 z 07.08.2018, str. 1, z późn. zm.)2)Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 265 z 24.10.2018, str. 23., zwanego dalej „rozporządzeniem nr 2018/1091”; 4) gospodarstwo rolne osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej - gospodarstwo rolne użytkowane przez osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej niezależnie od tego, czy prowadzona działalność rolnicza jest działalnością podstawową czy drugorzędną; 5) użytkownik gospodarstwa rolnego - osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, faktycznie użytkującą gospodarstwo rolne niezależnie od tego, czy jest jego właścicielem, dzierżawcą czy też użytkuje je z innego tytułu, oraz niezależnie od tego, czy grunty wchodzące w skład gospodarstwa rolnego są położone na terenie jednej lub kilku gmin. Art. 3. Prace związane z organizacją i przeprowadzeniem spisu rolnego, zwane dalej „pracami spisowymi”, obejmują: 1) prace przygotowawcze; 2) przeprowadzenie spisu rolnego; 3) opracowanie wyników spisu rolnego; 4) udostępnianie i rozpowszechnianie wynikowych informacji statystycznych. Art. 4. Spis rolny jest przeprowadzany w gospodarstwach indywidualnych i w gospodarstwach rolnych osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej metodą obserwacji pełnej, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 649 i 730). Art. 5. Wykaz danych zbieranych w ramach spisu rolnego jest określony w załącznikach nr III i IV do rozporządzenia nr 2018/1091 oraz w załączniku nr 2 do ustawy. Art. 6. W sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą są stosowane przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej. Rozdział 2 Obowiązki podmiotów biorących udział w spisie rolnym Art. 7. 1. Udział w spisie rolnym jest obowiązkowy. 2. Użytkownicy gospodarstw rolnych w ramach spisu rolnego są obowiązani do udzielania dokładnych, wyczerpujących i zgodnych z prawdą odpowiedzi. Art. 8. 1. Użytkownik gospodarstwa rolnego w ramach spisu rolnego przekazuje dane w formie: 1) samospisu internetowego przeprowadzanego za pośrednictwem interaktywnej aplikacji dostępnej na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego; 2) wywiadu telefonicznego przeprowadzanego przez rachmistrza spisowego z wykorzystaniem zainstalowanego na komputerze oprogramowania dedykowanego do przeprowadzenia spisu rolnego, zwanego dalej „rachmistrzem telefonicznym”; 3) bezpośredniego wywiadu przeprowadzanego przez rachmistrza spisowego z wykorzystaniem urządzenia mobilnego wyposażonego w oprogramowanie dedykowane do przeprowadzenia spisu rolnego, zwanego dalej „rachmistrzem terenowym”. 2. Użytkownik gospodarstwa rolnego, który nie dokonał samospisu internetowego albo nie przekazał danych w formie wywiadu telefonicznego, nie może odmówić przekazania danych w formie bezpośredniego wywiadu. Art. 9. Spis rolny jest przeprowadzany z wykorzystaniem bezpiecznych technologii informatycznych i komunikacyjnych za pomocą systemu teleinformatycznego spełniającego minimalne wymagania dla systemów teleinformatycznych w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 700, 730, 848 i 1590) oraz zapewniającego interoperacyjność systemów na zasadach określonych w Krajowych Ramach Interoperacyjności, w sposób gwarantujący poufność, integralność i dostępność informacji z uwzględnieniem ich autentyczności, rozliczalności, niezaprzeczalności i niezawodności. Art. 10. 1. W ramach spisu rolnego są przetwarzane dane: 1) uzyskane w ramach przeprowadzonych badań statystycznych; 2) przekazane przez podmioty prowadzące: a) rejestry urzędowe oraz systemy informacyjne administracji publicznej, b) niepubliczne systemy informacyjne w rozumieniu art. 2 pkt 15 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej, w szczególności dostawców publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych. 2. Podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 2, przekazują dane w zakresie oraz w terminach, które są określone w załączniku nr 3 do ustawy. 3. Przekazanie danych przez podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 2, jest nieodpłatne i obowiązkowe. 4. Przekazanie danych przez dostawców publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych nie stanowi naruszenia tajemnicy komunikowania się w sieciach telekomunikacyjnych, o której mowa w art. 159 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2018 r. poz. 1954, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 2245 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 643, 730, 1030 i 1553.). Rozdział 3 Ochrona danych zebranych w ramach spisu rolnego Art. 11. 1. Dane zebrane w ramach spisu rolnego są objęte tajemnicą statystyczną w rozumieniu art. 10 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego zapewnia ochronę tych danych. 2. Osoby wykonujące prace spisowe są obowiązane do przestrzegania tajemnicy statystycznej w rozumieniu art. 10 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej i mogą być dopuszczone do wykonywania tych prac po przeszkoleniu i pouczeniu o istocie tajemnicy statystycznej oraz po złożeniu pisemnego przyrzeczenia o treści określonej w art. 12 tej ustawy. 3. Pisemne przyrzeczenie, o którym mowa w ust. 2, jest składane właściwemu komisarzowi spisowemu. Art. 12. 1. Administratorem danych zebranych w ramach spisu rolnego jest Prezes Głównego Urzędu Statystycznego. 2. Dane zebrane w ramach spisu rolnego przetwarza się na zasadach określonych w art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 223/2009 z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie statystyki europejskiej oraz uchylającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE, Euratom) nr 1101/2008 w sprawie przekazywania do Urzędu Statystycznego Wspólnot Europejskich danych statystycznych objętych zasadą poufności, rozporządzenie Rady (WE) nr 322/97 w sprawie statystyk Wspólnoty oraz decyzję Rady 89/382/EWG, Euratom w sprawie ustanowienia Komitetu ds. Programów Statystycznych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 87 z 31.03.2009, str. 164, z późn. zm.)4)Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 123 z 19.05.2015, str. 90.. 3. Przetwarzanie danych zebranych w ramach spisu rolnego nie może być powierzone innemu podmiotowi. Art. 13. 1. Do przetwarzania danych osobowych zebranych w ramach spisu rolnego nie stosuje się przepisów art. 15, art. 16, art. 18 i art. 21 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.)5)Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2., zwanego dalej „rozporządzeniem 2016/679”. 2. Wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, następuje przez udostępnienie informacji, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Głównego Urzędu Statystycznego i stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego. Art. 14. 1. Dane zebrane w ramach spisu rolnego: 1) są wykorzystywane do opracowań, zestawień i analiz statystycznych oraz do tworzenia i aktualizacji przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego operatów statystycznych; 2) mogą być łączone z danymi z innych badań statystycznych, w tym z danymi zebranymi w narodowym spisie powszechnym ludności i mieszkań. 2. Dane osobowe zebrane w ramach spisu rolnego: 1) nie mogą być wykorzystywane do innych celów niż określone w ustawie; 2) mogą być przetwarzane przez okres 100 lat od dnia zakończenia spisu rolnego. Art. 15. Dane zebrane w ramach spisu rolnego rozpowszechnia się w postaci wynikowych informacji statystycznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego zamieszcza na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego harmonogram publikowania wynikowych informacji statystycznych ze spisu rolnego. Rozdział 4 Organizacja prac spisowych Art. 16. 1. Pracami spisowymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej kieruje Prezes Głównego Urzędu Statystycznego - jako Generalny Komisarz Spisowy. Zastępcami Generalnego Komisarza Spisowego są Dyrektor Centralnego Biura Spisowego oraz osoby wyznaczone przez Generalnego Komisarza Spisowego. 2. Do zadań Generalnego Komisarza Spisowego należy: 1) przygotowanie, zorganizowanie i przeprowadzenie spisu rolnego; 2) opracowanie wyników spisu rolnego oraz udostępnienie i rozpowszechnienie wynikowych informacji statystycznych. 3. Na terenie województwa pracami spisowymi kieruje wojewoda - jako wojewódzki komisarz spisowy. Zastępcą wojewódzkiego komisarza spisowego jest właściwy miejscowo dyrektor urzędu statystycznego. 4. Na terenie gminy pracami spisowymi kieruje odpowiednio wójt, burmistrz, prezydent miasta - jako gminny komisarz spisowy. Zastępcą gminnego komisarza spisowego jest osoba wyznaczona przez gminnego komisarza spisowego. Art. 17. 1. Generalny Komisarz Spisowy wykonuje zadania, o których mowa w art. 16 ust. 1 i 2, przy pomocy Centralnego Biura Spisowego. 2. Pracami Centralnego Biura Spisowego kieruje Dyrektor Centralnego Biura Spisowego, którym jest dyrektor komórki organizacyjnej Głównego Urzędu Statystycznego właściwej w sprawach spisów, przy pomocy zastępców. 3. Prace spisowe na rzecz Centralnego Biura Spisowego wykonują pracownicy jednostek służb statystyki publicznej. 4. Centralne Biuro Spisowe tworzy Generalny Komisarz Spisowy, w drodze zarządzenia, określając jego strukturę organizacyjną i organizację pracy, mając na względzie konieczność zapewnienia prawidłowego i sprawnego wykonywania prac spisowych. Art. 18. 1. Do wykonywania prac spisowych: 1) wojewódzki komisarz spisowy tworzy wojewódzkie biuro spisowe, 2) gminny komisarz spisowy tworzy gminne biuro spisowe - w drodze zarządzenia, określając skład i organizację pracy danego biura spisowego, mając na względzie konieczność zapewnienia prawidłowego i sprawnego wykonywania prac spisowych. 2. Pracą wojewódzkiego biura spisowego kieruje zastępca wojewódzkiego komisarza spisowego, a pracą gminnego biura spisowego - gminny komisarz spisowy. 3. Prace spisowe na rzecz wojewódzkich i gminnych biur spisowych wykonują odpowiednio pracownicy jednostek służb statystyki publicznej i jednostek samorządu terytorialnego. 4. Pracę wojewódzkiego biura spisowego nadzoruje Generalny Komisarz Spisowy, a pracę gminnego biura spisowego - zastępca właściwego miejscowo wojewódzkiego komisarza spisowego. 5. Nadzór, o którym mowa w ust. 4, jest sprawowany w zakresie przestrzegania przepisów ustawy. 6. W razie stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy Generalny Komisarz Spisowy albo zastępca wojewódzkiego komisarza spisowego nakazuje niezwłoczne podjęcie działań naprawczych, ustalając termin ich wykonania. Art. 19. 1. W ramach prac spisowych gmina wykonuje następujące zadania z zakresu administracji rządowej: 1) zapewnia funkcjonowanie gminnego biura spisowego; 2) zapewnia w siedzibie gminy stanowisko komputerowe do przekazania danych w ramach samospisu internetowego; 3) wyznacza pracowników urzędu gminy do wykonywania prac spisowych; 4) organizuje nabór kandydatów na rachmistrzów terenowych; 5) współpracuje z właściwym miejscowo wojewódzkim biurem spisowym przy organizacji szkoleń kandydatów na rachmistrzów terenowych; 6) współpracuje z właściwym miejscowo wojewódzkim biurem spisowym przy przeprowadzeniu egzaminu testowego sprawdzającego wiedzę i przygotowanie kandydatów na rachmistrzów terenowych; 7) monitoruje czynności w ramach prac spisowych na terenie gminy przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 9, oraz przekazuje wyniki tego monitorowania zastępcy wojewódzkiego komisarza spisowego; 8) współpracuje z właściwym miejscowo wojewódzkim biurem spisowym przy popularyzacji spisu rolnego na terenie gminy. 2. Współpraca, o której mowa w ust. 1 pkt 5, 6 i 8, polega w szczególności na: 1) zapewnieniu odpowiednich pomieszczeń wraz z wyposażeniem do przeprowadzenia szkolenia kandydatów na rachmistrzów terenowych i egzaminu testowego dla tych kandydatów; 2) zorganizowaniu i pomocy w przeprowadzeniu szkolenia i egzaminu, o których mowa w pkt 1; 3) przeprowadzeniu na terenie gminy działań popularyzujących spis rolny oraz monitorowaniu tych działań. Art. 20. 1. Naboru kandydatów na rachmistrzów terenowych dokonuje się spośród osób: 1) pełnoletnich; 2) zamieszkałych na terenie danej gminy; 3) posiadających co najmniej średnie wykształcenie; 4) posługujących się językiem polskim w mowie i w piśmie; 5) które nie były skazane za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. 2. Oświadczenie o spełnieniu wymagania, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, kandydat na rachmistrza terenowego składa pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Kandydat na rachmistrza terenowego, składając oświadczenie, jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. 3. Do przeprowadzenia naboru kandydatów na rachmistrzów terenowych nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1986 i 2215 oraz z 2019 r. poz. 53, 730 i 1655). 4. Gminny komisarz spisowy upowszechnia informację o otwartym i konkurencyjnym naborze kandydatów na rachmistrzów terenowych w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie urzędu gminy lub w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu gminy. 5. Szkolenie kandydatów na rachmistrzów terenowych przeprowadzają osoby, o których mowa w art. 18 ust. 3. 6. Szkolenie, o którym mowa w ust. 5, obejmuje przekazanie informacji o: 1) statystyce publicznej, w tym tajemnicy statystycznej; 2) zakresie podmiotowym i przedmiotowym spisu rolnego; 3) sposobie wykonywania poszczególnych czynności w ramach bezpośredniego wywiadu z użytkownikiem gospodarstwa rolnego, w tym sposobie obsługi urządzenia mobilnego wyposażonego w oprogramowanie dedykowane do przeprowadzenia spisu rolnego. 7. Szkolenie, o którym mowa w ust. 5, kończy się egzaminem testowym przeprowadzanym przez osoby prowadzące szkolenie. Egzamin testowy polega na sprawdzeniu wiedzy i umiejętności objętych szkoleniem. 8. Niezwłocznie po ogłoszeniu wyników egzaminu testowego kandydat na rachmistrza terenowego ma prawo wglądu do swojego testu i uzyskanego wyniku oraz żądania sprawdzenia poprawności tego wyniku. 9. W przypadku stwierdzenia, na skutek żądania, o którym mowa w ust. 8, błędu w przyznanej liczbie punktów, dokonuje się zmiany wyniku egzaminu testowego. 10. Kandydat na rachmistrza terenowego, który z egzaminu testowego uzyskał wynik co najmniej 60% poprawnych odpowiedzi, jest wpisywany na listę kandydatów na rachmistrzów terenowych prowadzoną przez właściwego gminnego komisarza spisowego. Kolejność na liście jest ustalana według liczby punktów uzyskanych z egzaminu testowego. Art. 21. 1. Rachmistrza terenowego powołuje zastępca właściwego wojewódzkiego komisarza spisowego spośród osób, które uzyskały najwyższą liczbę punktów z egzaminu testowego, kierując się kolejnością na liście kandydatów na rachmistrzów terenowych. 2. Dyrektor urzędu statystycznego - jako zastępca wojewódzkiego komisarza spisowego - zawiera z rachmistrzem terenowym umowę zlecenia. 3. Umowa, o której mowa w ust. 2, określa co najmniej: 1) wskazanie miejsca, terminu i zakresu czynności wykonywanych w ramach przeprowadzania bezpośredniego wywiadu z użytkownikiem gospodarstwa rolnego; 2) wynagrodzenie rachmistrza terenowego; 3) urządzenia techniczne umożliwiające przeprowadzenie bezpośredniego wywiadu z użytkownikiem gospodarstwa rolnego, które powierza się rachmistrzowi terenowemu do wykonywania czynności w ramach tego wywiadu; 4) warunki i tryb rozwiązania tej umowy. 4. Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, ustala się jako iloczyn stawki wynoszącej 37 zł brutto i liczby przeprowadzonych bezpośrednich wywiadów z użytkownikiem gospodarstwa rolnego, skutkujących prawidłowym spisaniem gospodarstwa rolnego. 5. Rachmistrz terenowy, przy wykonywaniu czynności w ramach bezpośredniego wywiadu z użytkownikiem gospodarstwa rolnego, posługuje się umieszczonym na widocznym miejscu identyfikatorem, zawierającym: 1) imię i nazwisko oraz zdjęcie tego rachmistrza terenowego; 2) numer identyfikatora; 3) nazwę i logo wojewódzkiego biura spisowego; 4) okreś