Rozporządzenie Ministra Edukacji i Naukiz dnia 1 sierpnia 2022 r.zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej 1)Minister Edukacji i Nauki kieruje działem administracji rządowej - oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 października 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji i Nauki (Dz. U. z 2022 r. poz. 18). Treść rozporządzenia Na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 lit. a, b, e, f i h ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 oraz z 2022 r. poz. 655, 1079, 1116, 1383 i 1700) zarządza się, co następuje: § 1. W rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. poz. 356, z 2018 r. poz. 1679, z 2021 r. poz. 1533 oraz z 2022 r. poz. 609) wprowadza się następujące zmiany: 1) w załączniku nr 2: a) w części zatytułowanej „W szkole podstawowej na I etapie edukacyjnym, obejmującym klasy I-III - edukacja wczesnoszkolna, edukacja realizowana jest w formie kształcenia zintegrowanego. Na II etapie edukacyjnym, obejmującym klasy IV-VIII, realizowane są następujące przedmioty:” po pkt 20 dodaje się pkt 20a w brzmieniu: „ 20a) język mniejszości narodowej - język niemiecki3); ” , b) część zatytułowana „ Edukacja dla bezpieczeństwa ” otrzymuje brzmienie: „ Edukacja dla bezpieczeństwa Edukacja dla bezpieczeństwa służy przygotowaniu uczniów do właściwego zachowania i odpowiednich reakcji w sytuacjach stwarzających zagrożenie dla zdrowia i życia oraz w stanach nadzwyczajnych. Przedmiot obejmuje treści kształcenia z zakresu bezpieczeństwa państwa, treści dotyczące organizacji działań ratowniczych, pierwszej pomocy oraz edukacji obronnej. Bezpieczeństwo państwa jest pojmowane jako obszar wiedzy, który objaśnia działanie mechanizmów rządzących zapewnieniem ładu, porządku i stabilności społeczności ludzkich, towarzyszących temu koncepcji, metod i form postępowania. Kształcenie w ramach przygotowania do działania w stanach nadzwyczajnych ma charakter interdyscyplinarny, nastawiony na skuteczne działanie i radzenie sobie poszczególnych jednostek w sytuacjach określonych zagrożeń. Celem zajęć z edukacji dla bezpieczeństwa jest przekazanie uczniom wiedzy o zagrożeniach dnia codziennego i w stanach nadzwyczajnych oraz wykształcenie w nich praktycznych umiejętności w tym obszarze. Jedną z najważniejszych umiejętności zdobywanych w szkole jest umiejętność udzielania pierwszej pomocy. Już na wczesnym etapie edukacji należy wprowadzić zagadnienia związane z ochroną zdrowia i życia: ocenę bezpieczeństwa miejsca zdarzenia, rozpoznanie potencjalnego zagrożenia życia na podstawie prostych objawów, skuteczne wezwanie pomocy, podejmowanie wstępnych czynności ratujących życie. ” , c) po części zatytułowanej „ Język mniejszości narodowej lub etnicznej ” dodaje się część zatytułowaną „ Język mniejszości narodowej - język niemiecki ” w brzmieniu: „ Język mniejszości narodowej - język niemiecki Zadaniem szkoły w zakresie nauczania języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej jest wspomaganie wszechstronnego i harmonijnego rozwoju ucznia przez wzmacnianie poczucia jego tożsamości narodowej, pogłębianie wiedzy z zakresu literatury i kultury niemieckiej. Nauczanie języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej powinno być wspierane przez uczenie zwyczajów, obyczajów oraz właściwych zachowań w środowisku rodzinnym, lokalnym i szkolnym. Rolą nauczyciela jest uświadamianie uczniom, że wspólnoty takie jak rodzina, środowisko lokalne i ojczyzna stanowią wielką wartość w życiu każdego człowieka i że każdy ma wobec tych wspólnot obowiązki. Ponadto nieodłącznym elementem pracy szkoły jest kształtowanie szacunku uczniów do swego języka ojczystego. ” , d) w części zatytułowanej „I ETAP EDUKACYJNY: KLASY I-III - EDUKACJA WCZESNOSZKOLNA” w części zatytułowanej „ Treści nauczania - wymagania szczegółowe ” po dziale XI dodaje się dział XIa w brzmieniu: „ XIa. Edukacja językowa. Język mniejszości narodowej - język niemiecki. 1. Świadomość własnego dziedzictwa narodowego. Uczeń: 1) dostrzega i rozumie wartość swego języka ojczystego, ma świadomość swej tożsamości narodowej; 2) poznaje podstawowe elementy przyrody, kultury materialnej i duchowej mniejszości narodowej, do której należy. 2. Kształcenie językowe. Uczeń: 1) uważnie słucha wypowiedzi i korzysta z przekazywanych informacji; 2) czyta ze zrozumieniem krótkie, proste teksty literackie; 3) wyszukuje w tekście potrzebne informacje; 4) zna formy użytkowe: życzenia, zaproszenie, list; 5) zna i stosuje formy grzecznościowe w kontaktach międzyludzkich; 6) tworzy w formie ustnej i pisemnej kilkuzdaniową wypowiedź; 7) dobiera właściwe formy komunikowania się w różnych sytuacjach społecznych; 8) uczestniczy w rozmowach: zadaje pytania, udziela odpowiedzi i prezentuje własne zdanie; 9) poszerza zasób słownictwa, czytając proste teksty literackie oraz inne teksty kultury; 10) zna alfabet: rozróżnia litery, głoski, znaki fonetyczne; dzieli wyrazy na sylaby; oddziela wyrazy w zdaniu, oddziela zdania w tekście i poprawnie je zapisuje (zgodnie z elementarnymi zasadami ortografii i interpunkcji); 11) przepisuje pojedyncze wyrazy i zwroty; 12) pisze proste i krótkie zdania według wcześniej poznanych schematów; 13) przepisuje teksty, pisze z pamięci i ze słuchu; w miarę swoich możliwości samodzielnie realizuje pisemne zadania domowe. 3. Kształcenie literackie i kulturowe. Uczeń: 1) czyta i recytuje, z uwzględnieniem interpunkcji, intonacji, akcentów, poprawnej wymowy; 2) wykorzystuje teksty literackie do tworzenia własnych wypowiedzi; 3) czyta wskazane teksty literackie i wypowiada się na ich temat. ” , e) w części zatytułowanej „II ETAP EDUKACYJNY: KLASY IV-VIII”: - część zatytułowana „ EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA ” otrzymuje brzmienie: „ EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA Cele kształcenia - wymagania ogólne I. Rozumienie istoty bezpieczeństwa państwa. II. Przygotowanie uczniów do działań w sytuacjach nadzwyczajnych zagrożeń (katastrof i wypadków masowych). III. Kształtowanie umiejętności z zakresu podstaw pierwszej pomocy. IV. Kształtowanie postaw obronnych. Treści nauczania - wymagania szczegółowe I. Bezpieczeństwo państwa. Uczeń: 1) zna i charakteryzuje podstawowe pojęcia związane z bezpieczeństwem państwa, rozumie istotę problemu bezpieczeństwa; wymienia składniki bezpieczeństwa państwa; 2) jest zorientowany w geopolitycznych uwarunkowaniach bezpieczeństwa wynikających z położenia Polski; 3) zna i przedstawia rolę organizacji międzynarodowych w zapewnieniu bezpieczeństwa Polski; 4) zna misję Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, ich rolę, podstawowe zadania w systemie obronności państwa oraz strukturę organizacyjną i uzbrojenie. II. Działania w sytuacjach nadzwyczajnych zagrożeń (katastrof i wypadków masowych). Uczeń: 1) wymienia przykłady nadzwyczajnych zagrożeń (pochodzenia naturalnego i wywołanych przez człowieka); 2) wymienia zasady ostrzegania ludności o zagrożeniach; rozróżnia poszczególne sygnały alarmowe i środki alarmowe; omawia zasady właściwego zachowania się w razie uruchomienia sygnałów alarmowych; 3) przedstawia obowiązki ludności w sytuacjach wymagających ewakuacji; 4) omawia rolę różnych służb i innych podmiotów, uzasadnia znaczenie bezwzględnego stosowania się do ich zaleceń; 5) wymienia przykłady zagrożeń środowiskowych, w tym zna zasady postępowania w razie pożaru, wypadku komunikacyjnego, zagrożenia powodzią, intensywnej śnieżycy, uwolnienia niebezpiecznych środków chemicznych, zdarzenia terrorystycznego. III. Podstawy pierwszej pomocy. Uczeń: 1) rozumie znaczenie podejmowania działań z zakresu udzielania pierwszej pomocy przez świadka zdarzenia oraz przedstawia jego rolę; 2) zna zasady bezpiecznego postępowania w miejscu zdarzenia, w tym: a) unikania narażania własnego zdrowia, b) oceniania własnych możliwości, c) rozpoznawania potencjalnych źródeł zagrożenia w kontakcie z poszkodowanym, d) wskazywania sposobu zabezpieczenia się przed zakażeniem w kontakcie z krwią i płynami ustrojowymi, stosowania uniwersalnych środków ochrony osobistej; 3) podaje przykłady zagrożeń w środowisku domowym, ulicznym, wodnym, w przestrzeniach podziemnych, w lasach; 4) przedstawia metody zapewnienia bezpieczeństwa własnego, osoby poszkodowanej i otoczenia w sytuacjach symulowanych podczas zajęć; 5) potrafi rozpoznać osobę w stanie zagrożenia życia: a) wyjaśnia pojęcie stanu zagrożenia życia, b) wskazuje przyczyny i okoliczności prowadzące do szybkiego pogorszenia stanu zdrowia lub zagrożenia życia, c) wyjaśnia rolę układu nerwowego, układu krążenia i układu oddechowego w utrzymywaniu podstawowych funkcji życiowych; 6) wie, jak prawidłowo wezwać pomoc: a) wymienia nazwy służb ratunkowych i podaje ich numery alarmowe, b) wskazuje, kiedy wezwać pomoc i w jaki sposób przekazać informacje o zdarzeniu; 7) podaje przykład aplikacji na telefon komórkowy wspierającej udzielanie pierwszej pomocy; 8) zna zasady postępowania z osobą nieprzytomną: a) wymienia objawy utraty przytomności, b) ocenia przytomność poszkodowanego, c) ocenia czynność oddychania u osoby nieprzytomnej (trzema zmysłami przez okres do 10 sekund), d) wyjaśnia mechanizm niedrożności dróg oddechowych u osoby nieprzytomnej, e) udrażnia drogi oddechowe rękoczynem czoło - żuchwa, f) układa osobę nieprzytomną w pozycji bocznej bezpiecznej, g) zapewnia osobie nieprzytomnej komfort termiczny; 9) systematycznie ponawia ocenę oddychania u osoby nieprzytomnej; 10) zna i wykonuje podstawowe czynności resuscytacji krążeniowo-oddechowej: a) wyjaśnia pojęcie nagłego zatrzymania krążenia i wymienia jego oznaki, b) wymienia warunki i czynniki zapewniające resuscytację wysokiej jakości, c) omawia uniwersalny algorytm w nagłym zatrzymaniu krążenia, d) wykonuje na manekinie uciski klatki piersiowej i sztuczne oddychanie samodzielnie i we współpracy z drugą osobą, e) opisuje zastosowanie automatycznego defibrylatora zewnętrznego (AED) oraz wskazuje na jego znaczenie dla zwiększenia skuteczności akcji resuscytacyjnej; 11) wykonuje podstawowe czynności pierwszej pomocy w zadławieniu: a) wyjaśnia pojęcie i mechanizm zadławienia, b) omawia schemat postępowania w przypadku zadławienia, c) wykonuje na manekinie rękoczyny ratunkowe w przypadku zadławienia, d) wymienia przykłady działań zapobiegających zadławieniu u małych dzieci; 12) zna wyposażenie apteczki pierwszej pomocy: wymienia przedmioty, które powinny znaleźć się w apteczce domowej, samochodowej, przygotowanej na wyprawę turystyczną; 13) zna zasady pierwszej pomocy w urazach kończyn: a) wyjaśnia pojęcia rany, krwotoku, b) wykonuje opatrunek osłaniający na ranę w obrębie kończyny, c) wyjaśnia, jak rozpoznać krwotok zewnętrzny, d) wykonuje opatrunek uciskowy, e) bezpiecznie zdejmuje rękawiczki ochronne, f) wyjaśnia pojęcia złamania, skręcenia, zwichnięcia, g) stosuje zasady unieruchamiania doraźnego kości i stawów, h) wymienia przykłady zapobiegania urazom w sporcie, w domu, w pracy; 14) rozumie, na czym polega udzielanie pierwszej pomocy w oparzeniach: a) wyjaśnia pojęcie oparzenia, b) omawia zasady postępowania w przypadku oparzenia termicznego, c) demonstruje metodę chłodzenia w przypadku oparzenia kończyny, d) wymienia przykłady zapobiegania oparzeniom, ze szczególnym uwzględnieniem małych dzieci i środowiska domowego; 15) zna zasady pierwszej pomocy w sytuacji wystąpienia zagrożenia z użyciem broni konwencjonalnej: a) potrafi rozróżnić rodzaje krwotoków, b) potrafi zatamować krwotok przy użyciu dłoni oraz opatrunku uciskowego, c) zna zasady zachowania się w sytuacji zagrożenia (zasada „uciekaj, schowaj się, walcz”). IV. Kształtowanie postaw obronnych. 1. Terenoznawstwo. Uczeń: 1) zna podstawy orientowania się w terenie, w tym potrafi wskazywać kierunki stron świata za pomocą np. kompasu, busoli, GPS oraz orientować się w terenie za pomocą charakterystycznych przedmiotów terenowych; 2) potrafi używać różnych rodzajów map do orientacji w terenie. 2. Cyberbezpieczeństwo w wymiarze wojskowym. Uczeń: 1) zna istotę cyberbezpieczeństwa; 2) potrafi odbierać ze zrozumieniem, tworzyć i przedstawiać umiarkowanie złożone wypowiedzi dotyczące roli i miejsca cyberbezpieczeństwa militarnego w systemie cyberbezpieczeństwa państwa. 3. Przygotowanie do szkolenia strzeleckiego. Uczeń: 1) zna zasady bezpiecznego i efektywnego posługiwania się bronią strzelecką; 2) zna podstawowe części składowe broni strzeleckiej; 3) potrafi przyjmować postawy strzeleckie; 4) potrafi prawidłowo zgrywać przyrządy celownicze, regulować oddech w czasie składania się do strzału oraz ściągać język spustowy. Warunki i sposób realizacji Niezwykle istotne jest, aby w trakcie nauczania przedmiotu koncentrować się na kluczowych problemach, szczególnie w aspekcie praktycznym, i poświęcać im najwięcej czasu. W ramach realizacji celu „Rozumienie istoty bezpieczeństwa państwa” ważne jest, aby korzystać z pomocy multimedialnych, które przybliżą uczniom istotę bezpieczeństwa i charakterystykę jego zagrożeń. Zajęcia w tym przypadku powinny też być wspomagane wizytami w instytucjach państwowych stojących na straży bezpieczeństwa. Istotne znaczenie w rozwoju młodzieży ma wychowanie mające na celu kształtowanie postawy patriotycznej oraz poczucia odpowiedzialności za dorobek minionych pokoleń. Zajęcia związane z celem „Przygotowanie uczniów do działań w sytuacjach nadzwyczajnych zagrożeń (katastrof i wypadków masowych)” powinny obejmować udział uczniów w symulacji ewakuacji szkoły. Uczniów należy wdrażać do dbałości o bezpieczeństwo własne oraz innych, wskazując, w jaki sposób uzyskać pomoc od osób godnych zaufania i służb ratunkowych. Na zajęciach związanych z celem „Kształtowanie umiejętności z zakresu podstaw pierwszej pomocy” należy zwrócić szczególną uwagę na wykształcenie umiejętności praktycznych, szczególnie rozpoznawania niebezpieczeństw i właściwego reagowania na nie. Istotne jest też kształtowanie poczucia odpowiedzialności za jakość udzielonej pierwszej pomocy. Uczeń, który zaczyna realizację zajęć z zakresu pierwszej pomocy, powinien być należycie przygotowany już w klasach młodszych do reagowania na nagły wypadek. Niezbędne są pomoce dydaktyczne do skutecznego nauczania podstaw pierwszej pomocy. Do sprzętu pożądanego zaliczyć należy fantom do nauki resuscytacji krążeniowo-oddechowej z obniżoną siłą ucisku klatki piersiowej, apteczkę, tablice i plansze dydaktyczne. Do materiałów szkoleniowych zaliczyć należy maseczki do wentylacji, płyny dezynfekcyjne, gazy opatrunkowe, bandaże, chusty trójkątne itp. Na zajęciach związanych z celem „Kształtowanie postaw obronnych” należy zwrócić szczególną uwagę na umiejętne określanie kierunków za pomocą dostępnych narzędzi takich jak kompas, busola czy GPS. Zajęcia te powinny odbywać się w terenie. Podczas używania plansz oraz różnego rodzaju replik broni lub broni ćwiczebnej uczeń powinien poznać postawy strzeleckie, a także sposób umiejętnego i bezpiecznego obchodzenia się z bronią. Należy uwrażliwić uczniów na cyberprzestępstwo, w tym cyberprzestępstwo militarne. Nauczyciel powinien też zachęcać uczniów do poszerzania wiedzy w zakresie cyberbezpieczeństwa. Zajęcia mogą być uzupełniane innymi formami, wśród których wymienić można: 1) wizyty w instytucjach ratowniczych, jednostkach wojskowych, jednostkach służb mundurowych lub organizacjach proobronnych, które zostały zdefiniowane w ustawie z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 655 i 974); 2) spotkania, prelekcje, wykłady z policjantami, strażnikami miejskimi, ratownikami medycznymi, kombatantami itp.; 3) udział w konkursach, których zakres jest zbieżny z problematyką przedmiotu edukacja dla bezpieczeństwa. ” , - po części zatytułowanej „ JĘZYK MNIEJSZOŚCI NARODOWEJ LUB ETNICZNEJ ” dodaje się część zatytułowaną „ JĘZYK MNIEJSZOŚCI NARODOWEJ - JĘZYK NIEMIECKI ” w brzmieniu: „ JĘZYK MNIEJSZOŚCI NARODOWEJ - JĘZYK NIEMIECKI Cele kształcenia - wymagania ogólne I. Świadomość własnego dziedzictwa narodowego. 1. Znajomość podstawowych utworów literackich i innych tekstów kultury ważnych dla poczucia tożsamości narodowej. 2. Znajomość podstawowych faktów z historii narodowej oraz z życia społeczności lokalnej. 3. Znajomość podstawowych elementów kultury narodowej (np. symboli, legend, baśni). II. Kształcenie językowe. 1. Rozumienie wartości języka ojczystego oraz jego funkcji w budowaniu wspólnoty narodowej. 2. Kształtowanie odpowiedzialności za własne użytkowanie języka. 3. Kształcenie umiejętności porozumiewania się (słuchania, mówienia, czytania i pisania) w sytuacjach prywatnych i publicznych. 4. Kształcenie umiejętności mówienia i pisania zgodnego z zasadami poprawności językowej. III. Kształcenie literackie i kulturowe. Rozwijanie umiejętności interpretacji utworów literackich i innych tekstów kultury. IV. Tworzenie wypowiedzi. 1. Rozwijanie umiejętności wypowiadania się w różnych formach. 2. Kształcenie umiejętności wygłaszania, recytacji i interpretacji głosowej tekstów. 3. Rozwijanie umiejętności tworzenia wypowiedzi pisemnych. 4. Wyrażanie własnych poglądów i opinii. 5. Tworzenie wypowiedzi pisemnych z uwzględnieniem estetyki tekstu i zasad jego organizacji. Treści nauczania - wymagania szczegółowe KLASY IV-VI I. Świadomość własnego dziedzictwa narodowego. Uczeń zna i rozumie utwory literackie i inne teksty kultury ważne dla poczucia tożsamości narodowej. II. Kształcenie językowe. 1. Gramatyka. Uczeń: 1) odmienia części mowy (rzeczownik, czasownik, przymiotnik); 2) rozpoznaje spójnik; 3) rozpoznaje w tekście zdania pojedyncze nierozwinięte i rozwinięte oraz zdania złożone. 2. Zróżnicowanie języka. Uczeń: 1) rozróżnia język mówiony i język pisany; 2) dostosowuje sposób wyrażania się do zamierzonego celu wypowiedzi; 3) rozróżnia synonimy, antonimy. 3. Komunikacja językowa i kultura języka. Uczeń: 1) identyfikuje nadawcę i odbiorcę wypowiedzi; 2) rozpoznaje znaczenie niewerbalnych środków komunikacji (takich jak gest, mimika, postawa ciała); 3) zna i stosuje zasady akcentowania wyrazów; 4) używa stylu stosownego do sytuacji komunikacyjnej; 5) stosuje zasady etykiety językowej. 4. Odbiór przekazu językowego. Uczeń: 1) nazywa swoje reakcje czytelnicze (np. dokonuje oceny bohaterów, opisuje swoje emocje); 2) określa temat i główną myśl tekstu; 3) rozpoznaje w wypowiedzi prawdę lub fałsz. 5. Ortografia i interpunkcja. Uczeń: 1) pisze poprawnie pod względem ortograficznym; 2) poprawnie używa znaków interpunkcyjnych: kropki, przecinka, znaku zapytania, znaku wykrzyknika, cudzysłowu, dwukropka, średnika. III. Kształcenie literackie i kulturowe. 1. Analiza i interpretacja utworów literackich. Uczeń: 1) określa problematykę utworu; 2) rozpoznaje rodzaje literackie; 3) przypisuje utwór literacki do właściwego rodzaju literackiego; 4) rozpoznaje w tekście literackim epitet, porównanie, metaforę i określa ich funkcje; 5) korzysta z informacji zawartych w encyklopediach i słownikach, również w sieci internetowej. 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń rozumie specyfikę różnych tekstów kultury (teatr, film, muzyka, sztuki plastyczne). IV. Tworzenie wypowiedzi. 1. Mówienie. Uczeń: 1) przedstawia propozycję interpretacji wybranego tekstu kultury; 2) tworzy plan wypowiedzi własnej; 3) streszcza linearnie wypowiedź narracyjną; 4) operuje słownictwem z kręgów tematycznych: życie codzienne, szkoła, dom;