Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 1 grudnia 2022 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo ochrony środowiska Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Tytuł I - Przepisy ogólne Dział I - Zakres obowiązywania ustawy Dział II - Definicje i zasady ogólne Dział III - Polityka ochrony środowiska oraz programy ochrony środowiska Dział IV - Informacje o środowisku Rozdział 1 Rozdział 2 Dział V Dział VI Dział VII - Ochrona środowiska w zagospodarowaniu przestrzennym i przy realizacji inwestycji Dział VIII - Edukacja ekologiczna, badania z zakresu ochrony środowiska oraz reklama Tytuł II - Ochrona zasobów środowiska Dział I - Przepisy ogólne Dział II - Ochrona powietrza Dział III Dział IV - Ochrona powierzchni ziemi Dział V - Ochrona przed hałasem Dział VI - Ochrona przed polami elektromagnetycznymi Dział VII - Ochrona kopalin Dział VIII - Ochrona zwierząt oraz roślin Dział IX - Ograniczanie sposobu korzystania z nieruchomości w związku z ochroną środowiska Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Ograniczenia związane z ochroną zasobów środowiska Rozdział 3 - Obszary ograniczonego użytkowania Rozdział 4 - Strefy przemysłowe Tytuł III - Przeciwdziałanie zanieczyszczeniom Dział I - Przepisy ogólne Dział II - Instalacje, urządzenia, substancje oraz produkty Rozdział 1 - Instalacje i urządzenia Rozdział 2 - Substancje Rozdział 3 - Produkty Dział III - Drogi, linie kolejowe, linie tramwajowe, lotniska oraz porty Dział IV - Pozwolenia na wprowadzanie do środowiska substancji lub energii Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Wydawanie pozwoleń Rozdział 3 - Wygaśnięcie, cofnięcie i ograniczenie pozwolenia Rozdział 4 - Pozwolenia zintegrowane Rozdział 5 - Pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza Rozdział 6 Rozdział 7 Dział IVA - Krajowy Rejestr Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń Dział IVB - Rejestr średnich źródeł spalania paliw Dział V - Przeglądy ekologiczne Tytuł IV - Poważne awarie Dział I - Przepisy ogólne Dział II - Instrumenty prawne służące przeciwdziałaniu poważnej awarii przemysłowej Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Obowiązki prowadzącego zakład stwarzający zagrożenie wystąpienia awarii przemysłowej Rozdział 3 - Obowiązki organów administracji związane z awarią przemysłową Dział III - Współpraca międzynarodowa Tytuł V - Środki finansowo-prawne Dział I - Przepisy ogólne Dział II - Opłaty za korzystanie ze środowiska Rozdział 1 - Wnoszenie opłat Rozdział 2 - Stawki opłat za korzystanie ze środowiska Rozdział 3 - Opłaty podwyższone Rozdział 4 - Przepisy szczególne dotyczące opłat za składowanie odpadów Dział III - Administracyjne kary pieniężne Rozdział 1 - Postępowanie w sprawie wymierzenia kary Rozdział 2 - Wysokość kar Rozdział 3 - Przepisy szczególne dotyczące kar za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza oraz emisję hałasu Rozdział 4 - Kary pieniężne za uchybienia w zakresie przygotowania i realizacji programów ochrony powietrza oraz planów działań krótkoterminowych Rozdział 5 - Przepisy szczególne dotyczące kar za niespełnianie warunków uznawania za dotrzymane maksymalnych emisji substancji ze źródeł spalania paliw, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 146h Rozdział 6 - Kary pieniężne za uchybienia w zakresie sporządzania strategicznych map hałasu oraz programów ochrony środowiska przed hałasem Dział IV - Odraczanie, zmniejszanie oraz umarzanie podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych Dział V - Opłata emisyjna Dział VI - Administracyjne kary pieniężne za naruszenie zakazu wprowadzania do obrotu kotłów na paliwo stałe o znamionowej mocy cieplnej nie większej niż 500 kW niespełniających wymagań Tytuł VI - Odpowiedzialność w ochronie środowiska Dział I - Odpowiedzialność cywilna Dział II - Odpowiedzialność karna Dział III - Odpowiedzialność administracyjna Tytuł VII - Organy administracji oraz instytucje ochrony środowiska Dział I - Organy administracji do spraw ochrony środowiska Dział II - Instytucje ochrony środowiska Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Państwowa Rada Ochrony Środowiska Rozdział 3 Rozdział 4 - Finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej Rozdział 5 - Polskie Domy Drewniane Spółka Akcyjna Rozdział 6 - Ekologiczny Fundusz Poręczeń i Gwarancji Tytuł VIII Tytuł IX - Przepis końcowy Załącznik - Strefy, w których dokonuje się oceny jakości powietrza, oraz ich nazwy, kody i obszary Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1973), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych: 1) ustawą z dnia 1 października 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. poz. 2127), 2) ustawą z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2269), 3) ustawą z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. poz. 1079), 4) ustawą z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1260), 5) ustawą z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1504), 6) ustawą z dnia 23 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz ustawy - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. poz. 1747 i 2127), 7) ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1576), 8) ustawą z dnia 29 września 2022 r. o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024 (Dz. U. poz. 2088), 9) ustawą z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz. U. poz. 2127), 10) ustawą z dnia 4 listopada 2022 r. o Centralnym Azylu Zwierząt (Dz. U. poz. 2375) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 1 grudnia 2022 r. 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje: 1) art. 3-5 ustawy z dnia 1 października 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. poz. 2127), które stanowią: „ Art. 3. Do sprawozdań i danych przekazywanych przez prowadzących instalacje za rok sprawozdawczy 2021 stosuje się przepisy art. 236b ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 4. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 236b ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 236b ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Art. 5. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. ” ; 2) art. 41 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2269), który stanowi: „ Art. 41. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia, z wyjątkiem: 1) art. 1 pkt 35 oraz art. 12, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia; 2) art. 13: a) pkt 1 lit. a-d, pkt 2 i 4, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2024 r., b) pkt 1 lit. e, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.; 3) art. 1 pkt 19 i 20, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.; 4) art. 3 pkt 1 lit. a tiret pierwsze w zakresie lit. b oraz tiret drugie i lit. b oraz art. 4 pkt 1 lit. a tiret pierwsze w zakresie lit. b oraz tiret drugie i lit. b, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.; 5) art. 1 pkt 21, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2028 r. ” ; 3) art. 146 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. poz. 1079), który stanowi: „ Art. 146. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem: 1) art. 125 pkt 11 lit. b i pkt 13, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą od dnia 1 lipca 2019 r.; 2) art. 129, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą od dnia 24 lutego 2022 r.; 3) art. 111, art. 139 i art. 144, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia; 4) art. 84, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2022 r.; 5) art. 113 pkt 4 lit. b i pkt 5 oraz art. 140, które wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia; 6) art. 125 pkt 12, który wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, z mocą od dnia 1 lipca 2019 r.; 7) art. 125 pkt 10, 17, 18 i 20, które wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia; 8) art. 113 pkt 19 i art. 142 ust. 4, które wchodzą w życie po upływie 36 miesięcy od dnia ogłoszenia. ” ; 4) art. 6, art. 7 i art. 9 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1260), które stanowią: „ Art. 6. Do sporządzania strategicznych map hałasu, których termin sporządzenia przypada na dzień 30 czerwca 2022 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 7. 1. Do spraw wszczętych na podstawie art. 237 ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w odniesieniu do dróg innych niż autostrady i drogi ekspresowe, usytuowanych w miastach na prawach powiatu, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że starostowie przekażą przeglądy ekologiczne, które zostały im przedłożone, właściwym marszałkom województw w terminie miesiąca od dnia ich otrzymania. 2. Starostwie, w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, przekażą właściwym marszałkom województw przeglądy ekologiczne, które zostały im przedłożone na podstawie art. 237 ustawy zmienianej w art. 1, w odniesieniu do dróg innych niż autostrady i drogi ekspresowe, usytuowanych w miastach na prawach powiatu. ” „ Art. 9. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 3, 4 i 5, art. 4 oraz art. 6, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. ” ; 5) art. 11 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1504), który stanowi: „ Art. 11. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. ” ; 6) art. 4a, art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 23 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz ustawy - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. poz. 1747 i 2127), które stanowią: „ Art. 4a. W roku 2022 i roku 2023 do wydatków stanowiących nieprzekraczalny limit wydatków ustalony w ustawie budżetowej nie wlicza się wydatków: 1) państwowych funduszy celowych, 2) funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych Bankowi Gospodarstwa Krajowego na podstawie odrębnych ustaw, 3) Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej - wykonanych ponad kwoty objęte tym limitem. ” „ Art. 6. Przepisy art. 400q ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają zastosowanie po raz pierwszy do projektu planu finansowego Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na rok 2024. Art. 7. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. ” ; 7) art. 8-11, art. 13 i art. 14 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1576), które stanowią: „ Art. 8. Strefy, o których mowa w art. 87 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, stają się strefami, o których mowa w art. 87 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 9. Oceny poziomów substancji w powietrzu za rok 2021 w następujących strefach: 1) miasto Kalisz, 2) miasto Legnica, 3) strefa wielkopolska, 4) strefa dolnośląska - Główny Inspektor Ochrony Środowiska dokona w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie niniejszego przepisu. Art. 10. Do programów ochrony powietrza i ich aktualizacji, o których mowa w art. 91 ustawy zmienianej w art. 1, oraz planów działań krótkoterminowych, o których mowa w art. 92 ustawy zmienianej w art. 1, opracowywanych w wyniku oceny poziomów substancji w powietrzu za rok 2021 stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 11. 1. Do programów ochrony powietrza opracowanych dla stref zaklasyfikowanych jako strefy, o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 lub 4 ustawy zmienianej w art. 1, w wyniku oceny poziomów substancji w powietrzu w strefach, o których mowa w art. 87 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, oraz do planów działań krótkoterminowych, o których mowa w art. 92 ustawy zmienianej w art. 1, opracowywanych w wyniku tej oceny, stosuje się przepisy dotychczasowe. 2. Nie aktualizuje się programów, o których mowa w ust. 1. ” „ Art. 13. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 94 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 94 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, i mogą być zmieniane na podstawie art. 94 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. Art. 14. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem: 1) art. 1 pkt 1, 2 i 9, art. 4, art. 8 i art. 9, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia; 2) art. 5, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2024 r. ” ; 8) art. 12, art. 15-17 i art. 20 ustawy z dnia 29 września 2022 r. o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024 (Dz. U. poz. 2088), które stanowią: „ Art. 12. W okresie od dnia 15 września 2022 r. do dnia 30 kwietnia 2023 r. przepisu art. 334 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska nie stosuje się do czynów zabronionych polegających na naruszeniu zakazu określonego w uchwale sejmiku województwa przyjętej na podstawie art. 96 tej ustawy w odniesieniu do paliwa stałego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. f ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1315, 1576 i 1967), zwanej dalej „ustawą o systemie monitorowania”, oraz w odniesieniu do produktów w postaci stałej otrzymywanych w procesie przeróbki termicznej węgla brunatnego przeznaczonych do spalania, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. b ustawy o systemie monitorowania. ” „ Art. 15. 1. Postępowania prowadzone na podstawie art. 334 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, których przedmiotem jest popełniony w okresie od dnia 15 września 2022 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy czyn zabroniony polegający na naruszeniu zakazu określonego w uchwale sejmiku województwa przyjętej na podstawie art. 96 tej ustawy w odniesieniu do paliwa stałego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. f ustawy o systemie monitorowania, oraz w odniesieniu do produktów w postaci stałej otrzymywanych w procesie przeróbki termicznej węgla brunatnego przeznaczonych do spalania, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. b ustawy o systemie monitorowania, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się. 2. Prawomocne mandaty karne nakładające karę grzywny na podstawie art. 334 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska za popełniony w okresie od dnia 15 września 2022 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy czyn zabroniony polegający na naruszeniu zakazu określonego w uchwale sejmiku województwa przyjętej na podstawie art. 96 tej ustawy w odniesieniu do paliwa stałego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. f ustawy o systemie monitorowania, oraz w odniesieniu do produktów w postaci stałej otrzymywanych w procesie przeróbki termicznej węgla brunatnego przeznaczonych do spalania, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. b ustawy o systemie monitorowania, uchyla się. 3. Ukaranie na podstawie art. 334 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska popełnionych w okresie od dnia 15 września 2022 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy czynów zabronionych polegających na naruszeniu zakazu określonego w uchwale sejmiku województwa przyjętej na podstawie art. 96 tej ustawy w odniesieniu do paliwa stałego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. f ustawy o systemie monitorowania, oraz w odniesieniu do produktów w postaci stałej otrzymywanych w procesie przeróbki termicznej węgla brunatnego przeznaczonych do spalania, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. b ustawy o systemie monitorowania, uważa się za niebyłe z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Art. 16. 1. Organ, który nałożył na ukaranego karę grzywny w drodze mandatu karnego na podstawie art. 334 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska za popełniony w okresie od dnia 15 września 2022 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy czyn zabroniony polegający na naruszeniu zakazu określonego w uchwale sejmiku województwa przyjętej na podstawie art. 96 tej ustawy w odniesieniu do paliwa stałego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. f ustawy o systemie monitorowania, oraz w odniesieniu do produktów w postaci stałej otrzymywanych w procesie przeróbki termicznej węgla brunatnego przeznaczonych do spalania, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. b ustawy o systemie monitorowania, informuje w formie pisemnej ukaranego o uchyleniu mandatu, w terminie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. 2. Ukarany, o którym mowa w ust. 1, który uiścił grzywnę określoną w tym przepisie, może złożyć do naczelnika urzędu skarbowego właściwego ze względu na miejsce jego zamieszkania wniosek o zwrot uiszczonej kwoty grzywny, bez odsetek, na rachunek bankowy wskazany w tym wniosku. 3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się informację, o której mowa w ust. 1. 4. Naczelnik urzędu skarbowego dokonuje zwrotu uiszczonej kwoty grzywny, bez odsetek, w terminie 21 dni od dnia otrzymania poprawnie wypełnionego wniosku, o którym mowa w ust. 2. 5. W przypadku gdy wniosek, o którym mowa w ust. 2, zawiera braki formalne, naczelnik urzędu skarbowego wzywa wnioskodawcę do ich uzupełnienia w terminie 3 dni od dnia otrzymania wezwania. 6. W przypadku nieuzupełnienia wniosku, o którym mowa w ust. 2, w wyznaczonym terminie wniosek ten pozostawia się bez rozpoznania. 7. Informacja, o której mowa w ust. 1, zawiera pouczenie o treści ust. 2-6. 8. Przepisy ust. 1-7 stosuje się odpowiednio do ukaranych karą grzywny nałożoną wyrokiem sądu na podstawie art. 334 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska za popełniony w okresie od dnia 15 września 2022 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy czyn zabroniony polegający na naruszeniu zakazu określonego w uchwale sejmiku województwa przyjętej na podstawie art. 96 tej ustawy w odniesieniu do paliwa stałego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. f ustawy o systemie monitorowania, oraz w odniesieniu do produktów w postaci stałej otrzymywanych w procesie przeróbki termicznej węgla brunatnego przeznaczonych do spalania, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. b ustawy o systemie monitorowania, z tym że obowiązki organu, o którym mowa w ust. 1, wykonuje organ, który sporządził wniosek o ukaranie, o którym mowa w art. 99 ustawy z dnia 24 sie