Ustawaz dnia 15 grudnia 2022 r.o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu 1)Niniejsza ustawa służy stosowaniu rozporządzenia Rady (UE) 2022/1854 z dnia 6 października 2022 r. w sprawie interwencji w sytuacji nadzwyczajnej w celu rozwiązania problemu wysokich cen energii (Dz. Urz. UE LI 261 z 07.10.2022, str. 1). Spis treści Treść ustawy Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Cena maksymalna oraz stawki opłat za świadczenie usług dystrybucji paliw gazowych stosowane w rozliczeniach z niektórymi odbiorcami paliw gazowych oraz zasady i tryb przyznawania i wypłacania rekompensat Rozdział 3 - Gazowy odpis na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny Rozdział 4 - Zmiany w przepisach Rozdział 5 - Przepisy przejściowe i końcowe Treść ustawy 2)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, ustawę z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ustawę z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, ustawę z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, ustawę z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, ustawę z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, ustawę z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym, ustawę z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, ustawę z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze, ustawę z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim, ustawę z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, ustawę z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, ustawę z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, ustawę z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, ustawę z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych, ustawę z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw, ustawę z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw, ustawę z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, ustawę z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, ustawę z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych, ustawę z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw oraz niektórych innych ustaw, ustawę z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw, ustawę z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw, ustawę z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym, ustawę z dnia 26 stycznia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców paliw gazowych w związku z sytuacją na rynku gazu, ustawę z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, ustawę z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, ustawę z dnia 29 września 2022 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz ustawy o odnawialnych źródłach energii, ustawę z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej oraz ustawę z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku. Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa reguluje: 1) cenę maksymalną paliw gazowych oraz stawki opłat za świadczenie usług dystrybucji paliw gazowych stosowane w rozliczeniach z niektórymi odbiorcami paliw gazowych w 2023 r.; 2) zasady i tryb przyznawania i wypłacania rekompensaty z tytułu stosowania ceny maksymalnej paliw gazowych lub stawek opłat za świadczenie usług dystrybucji paliw gazowych przez podmiot uprawniony, zwanej dalej „rekompensatą”; 3) zasady i tryb refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. do odbiorcy paliw gazowych; 4) zasady i tryb wprowadzenia obowiązku przekazywania gazowego odpisu na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny. Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) przedsiębiorstwo wydobywające gaz ziemny - przedsiębiorcę zajmującego się wydobywaniem gazu ziemnego na podstawie posiadanej koncesji na wydobywanie węglowodorów w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1072, 1261, 1504 i 2185); 2) hurtowy rynek paliw gazowych - rynek, na którym jest prowadzony obrót produktami energetycznymi sprzedawanymi: a) przez giełdy towarowe w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 170, 1488 i 1933), rynek organizowany przez podmiot prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rynek regulowany w rozumieniu art. 3 pkt 44 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385, 1723, 2127, 2243 i 2370), zwanej dalej „ustawą - Prawo energetyczne”, zorganizowaną platformę obrotu w rozumieniu art. 3 pkt 44a ustawy - Prawo energetyczne prowadzoną przez spółkę prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej giełdę towarową w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych, b) w ramach umów sprzedaży paliw gazowych, w których jedną ze stron jest przedsiębiorstwo wydobywające gaz ziemny, oraz w ramach umów sprzedaży paliw gazowych zawartych pomiędzy przedsiębiorstwami energetycznymi wykonującymi działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwami gazowymi; 3) umowa sprzedaży paliw gazowych - umowę, której przedmiotem jest sprzedaż paliw gazowych, zawartą: a) na hurtowym rynku paliw gazowych, gdzie jedną ze stron jest przedsiębiorstwo wydobywające gaz ziemny albo przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwami gazowymi, b) między przedsiębiorstwem energetycznym wykonującym działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwami gazowymi albo przedsiębiorstwem wydobywającym gaz ziemny a odbiorcą końcowym w rozumieniu art. 3 pkt 13a ustawy - Prawo energetyczne; 4) gazowy odpis na Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny - kwotę środków finansowych podlegającą przekazaniu przez przedsiębiorstwo wydobywające gaz ziemny na rachunek Funduszu Wypłaty Różnicy Ceny, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2538, z późn. zm.3)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2019 r. poz. 412, 1210, 1495 i 1532, z 2021 r. poz. 1093 oraz z 2022 r. poz. 202, 1477, 1692 i 2243.), zwany dalej „Funduszem Wypłaty Różnicy Ceny”; 5) podmiot uprawniony - przedsiębiorstwo energetyczne w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy - Prawo energetyczne, wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwami gazowymi oraz przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie dystrybucji paliw gazowych; 6) podatek VAT - podatek od towarów i usług, o którym mowa w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022 r. poz. 931, z późn. zm.4)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r. poz. 974, 1137, 1301, 1488, 1561 i 2180.); 7) gospodarstwo domowe - osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe); 8) grupa kapitałowa - grupę kapitałową w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2021 r. poz. 275 oraz z 2022 r. poz. 2581 i 2640). Rozdział 2 Cena maksymalna oraz stawki opłat za świadczenie usług dystrybucji paliw gazowych stosowane w rozliczeniach z niektórymi odbiorcami paliw gazowych oraz zasady i tryb przyznawania i wypłacania rekompensat Art. 3. 1. W okresie od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. podmiot uprawniony stosuje w rozliczeniach z odbiorcami paliw gazowych, o których mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo energetyczne, zwanymi dalej „odbiorcami uprawnionymi”, cenę wynoszącą 200,17 zł/MWh, zwaną dalej „ceną maksymalną paliw gazowych”. 2. Jeżeli w umowach zawartych pomiędzy podmiotem uprawnionym a odbiorcami uprawnionymi, w okresie dostaw paliw gazowych następującym po dniu 31 grudnia 2022 r. są ustalone ceny korzystniejsze dla tych odbiorców niż cena maksymalna paliw gazowych, stosuje się ceny zgodnie z umowami, do czasu zakończenia ich obowiązywania. W takim przypadku rekompensata nie przysługuje. 3. Jeżeli podmiot uprawniony stosuje w 2023 r. taryfę w rozumieniu art. 3 pkt 17 ustawy - Prawo energetyczne dla paliw gazowych zatwierdzoną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, zwanego dalej „Prezesem URE”, w której ustalono ceny paliw gazowych na poziomie niższym niż cena maksymalna paliw gazowych, stosuje się te ceny. W takim przypadku rekompensata nie przysługuje. 4. W przypadku zmiany taryfy w rozumieniu art. 3 pkt 17 ustawy - Prawo energetyczne w okresie, o którym mowa w ust. 1, podmiot uprawniony może wystąpić z wnioskiem o wypłatę rekompensaty za okres od dnia obowiązywania zmienionej taryfy, z uwzględnieniem art. 14 ust. 4. W tym przypadku rekompensatę oblicza się proporcjonalnie do okresu stosowania zmienionej taryfy. 5. W przypadku odbiorcy uprawnionego, dla którego operator systemu przesyłowego gazowego lub operator systemu dystrybucyjnego gazowego w rozumieniu odpowiednio art. 3 pkt 24 i 25 ustawy - Prawo energetyczne zawarł ze sprzedawcą rezerwowym w rozumieniu art. 3 pkt 29a tej ustawy umowę sprzedaży rezerwowej, o której mowa w art. 5aa ust. 6 tej ustawy, albo umowę kompleksową na zasadach określonych w art. 5ab tej ustawy, przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio. 6. Przedsiębiorstwo energetyczne prowadzące działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwami gazowymi w rozliczeniach z odbiorcami stosuje stawki opłat inne niż cena paliwa gazowego, w wysokości nie wyższej niż obowiązujące w dniu 1 stycznia 2022 r. Stawki te stosuje się do dnia 31 grudnia 2023 r. Z tytułu stosowania stawek rekompensata nie przysługuje. 7. Podmiot uprawniony wykonujący działalność gospodarczą w zakresie dystrybucji paliw gazowych na potrzeby odbiorców uprawnionych, posiadający zatwierdzoną i obowiązującą taryfę dla paliw gazowych, w taryfie przeznaczonej do stosowania w 2023 r. lub jego części uwzględnia do stosowania w rozliczeniach usług dystrybucji paliw gazowych świadczonych w 2023 r. dla odbiorców uprawnionych, również stawki opłat za świadczenie usług dystrybucji uwzględnione w ostatniej taryfie dla usług dystrybucji paliw gazowych stosowanej w 2022 r. 8. Podmiot uprawniony, o którym mowa w ust. 7, stosuje stawki opłat za świadczenie usługi dystrybucji paliw gazowych, o których mowa w ust. 7, w rozliczeniach z: 1) odbiorcami uprawnionymi, posiadającymi zawartą odrębną umowę o świadczenie usług dystrybucji paliw gazowych, 2) podmiotami uprawnionymi, o których mowa w ust. 1 - w przypadku odbiorców uprawnionych posiadających zawartą umowę kompleksową, o której mowa w art. 5 ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne - na podstawie zestawienia tych odbiorców i podmiotów przekazanego przez podmiot uprawniony, o którym mowa w ust. 1. 9. Podmiot uprawiony, o którym mowa w ust. 1, przekazuje podmiotowi uprawionemu, o którym mowa w ust. 7, informację o zmianach w zakresie zestawienia odbiorców uprawnionych i podmiotów uprawnionych, o których mowa w ust. 8, w terminie 10 dni roboczych od zakończenia miesiąca kalendarzowego. 10. Podmiot uprawniony, o którym mowa w ust. 1, stosuje stawki opłat za świadczenie usługi dystrybucji paliw gazowych, o których mowa w ust. 7, w rozliczeniach z odbiorcami uprawnionymi posiadającymi zawartą umowę kompleksową, o której mowa w art. 5 ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne. 11. W przypadku odbiorcy uprawnionego, dla którego operator systemu przesyłowego gazowego lub operator systemu dystrybucyjnego gazowego w rozumieniu odpowiednio art. 3 pkt 24 i 25 ustawy - Prawo energetyczne zawarł ze sprzedawcą rezerwowym w rozumieniu art. 3 pkt 29a tej ustawy umowę sprzedaży rezerwowej, o której mowa w art. 5aa ust. 6 tej ustawy, albo umowę kompleksową na zasadach określonych w art. 5ab tej ustawy, podmiot uprawiony, o którym mowa w ust. 7, przekazuje zestawienie, o którym mowa w ust. 8, sprzedawcy rezerwowemu bądź sprzedawcy z urzędu wraz z informacją o zawartej umowie. Art. 4. 1. Podmiotowi uprawnionemu przysługuje rekompensata z tytułu stosowania ceny maksymalnej paliw gazowych lub stawek opłat za świadczenie usług dystrybucji paliw gazowych, za każdy miesiąc kalendarzowy. 2. Podmiotowi uprawnionemu, stosującemu cenę maksymalną paliw gazowych, przysługuje rekompensata, ustalana zgodnie ze wzorem: \( R = \sum {(Ipz * (Cpt - Cpm)),} \) gdzie poszczególne symbole oznaczają: R - kwotę rekompensaty (zł), Ipz - ilość paliw gazowych dostarczonych lub prognozowanych do dostarczenia w danym miesiącu kalendarzowym stosowania ceny maksymalnej paliw gazowych do odbiorców uprawnionych, w danej grupie taryfowej (MWh), Cpt - cenę paliwa gazowego dla danej grupy taryfowej wynikającą z taryfy (zł/MWh), Cpm - cenę maksymalną paliw gazowych (zł/MWh). 3. Podmiotowi uprawnionemu, o którym mowa w art. 3 ust. 7, stosującemu stawki opłat za usługi dystrybucji paliw gazowych dla odbiorców uprawnionych, przysługuje rekompensata stanowiąca różnicę między wysokością opłat naliczonych za usługi dystrybucji paliw gazowych wynikających ze stawek opłat taryfy dla usług dystrybucji paliw gazowych na 2023 r. a wysokością opłat naliczonych za usługi dystrybucji paliw gazowych wynikających ze stawek opłat z ostatniej stosowanej w 2022 r. taryfy dla usług dystrybucji paliw gazowych dla odbiorców uprawnionych, dla ilości paliwa gazowego dostarczanego w 2023 r. Art. 5. 1. Rekompensata jest wypłacana za każdy miesiąc kalendarzowy na wniosek podmiotu uprawnionego. 2. Podmiot uprawniony składa wniosek o wypłatę rekompensaty do Zarządcy Rozliczeń S.A., o którym mowa w rozdziale 7 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zasadach pokrywania kosztów powstałych u wytwórców w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii elektrycznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 311), zwanego dalej „zarządcą rozliczeń”, do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, dla którego składany jest wniosek o wypłatę rekompensaty. Jeżeli termin na złożenie wniosku o wypłatę rekompensaty przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. 3. Wniosek za styczeń 2023 r. składa się nie wcześniej niż od dnia 15 lutego 2023 r. 4. Podmiot uprawniony oblicza wysokość rekompensaty. W przypadku złożenia wniosku o wypłatę rekompensaty z uchybieniem terminu, o którym mowa w ust. 2 lub 3, wniosek pozostawia się bez rozpoznania. 5. Wniosek o wypłatę rekompensaty oraz wniosek o rozliczenie rekompensaty, o którym mowa w art. 7, zawierają: 1) oznaczenie podmiotu, do którego kierowany jest wniosek; 2) nazwę podmiotu uprawnionego i adres jego siedziby; 3) numer identyfikacji podatkowej (NIP) podmiotu uprawnionego; 4) numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo informację o wpisie w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej; 5) adres poczty elektronicznej podmiotu uprawnionego; 6) dla każdej grupy taryfowej: a) ilość paliw gazowych dostarczonych lub prognozowanych do dostarczenia, stanowiących podstawę do wyliczenia rekompensaty w danym miesiącu kalendarzowym, do odbiorców paliw uprawnionych, zakwalifikowanych dla danej grupy taryfowej, b) cenę paliw gazowych wynikającą z taryfy lub stawki opłat za świadczenie usług dystrybucji paliw gazowych, c) grupę taryfową, d) liczbę odbiorców w danej grupie taryfowej; 7) numer rachunku bankowego, na który ma zostać dokonana wypłata rekompensaty; 8) wnioskowaną wysokość rekompensaty - w przypadku wniosku o wypłatę rekompensaty; 9) oznaczenie okresu, za który składany jest wniosek; 10) inne informacje niezbędne do obliczenia i wypłaty rekompensaty lub rozliczenia rekompensaty; 11) dokumenty potwierdzające uprawnienie osoby podpisującej wniosek do reprezentowania podmiotu uprawnionego. 6. Wraz z wnioskiem o wypłatę rekompensaty podmiot uprawniony składa oświadczenie o dokonaniu rozliczeń z odbiorcami paliw gazowych o następującej treści: „Świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynikającej z art. 233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny oświadczam, że ceny i stawki opłat, za okres objęty wnioskiem o wypłatę rekompensaty, stosowane względem odbiorców uprawnionych lub podmiotów uprawnionych, zostały zastosowane zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. 7. W przypadku wniosków o wypłatę rekompensaty, gdy niemożliwe jest uzyskanie rzeczywistych danych dotyczących ilości paliwa gazowego dostarczonego do danego odbiorcy paliw gazowych, dopuszcza się podanie ilości paliwa gazowego prognozowanej do dostarczenia dla tego odbiorcy. 8. W przypadku niezłożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 6, rekompensata za okres objęty wnioskiem o wypłatę rekompensaty nie przysługuje. Art. 6. 1. Zarządca rozliczeń weryfikuje wniosek o wypłatę rekompensaty pod względem jej wysokości, prawidłowości dokonanych obliczeń i kompletności wymaganych dokumentów i prawidłowego reprezentowania na podstawie podanych we wniosku danych i dokumentów, w tym dokumentów potwierdzających uprawnienie do reprezentowania, biorąc pod uwagę posiadane środki na wyodrębnionym rachunku bankowym zwanym dalej „rachunkiem rekompensaty ceny maksymalnej paliw gazowych”. 2. W przypadku pozytywnej weryfikacji wniosku o wypłatę rekompensaty zarządca rozliczeń zatwierdza wniosek i dokonuje wypłaty rekompensaty w terminie 45 dni od dnia otrzymania prawidłowo sporządzonego wniosku. 3. Zatwierdzenie wniosku o wypłatę rekompensaty nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. 4. W przypadku gdy wniosek o wypłatę rekompensaty zawiera braki formalne lub błędy obliczeniowe lub budzi uzasadnione wątpliwości zarządcy rozliczeń co do zgodności ze stanem rzeczywistym, zarządca rozliczeń, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku, wzywa podmiot uprawniony do usunięcia braków formalnych lub błędów obliczeniowych lub do usunięcia wątpliwości, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania do ich usunięcia. W zakresie, w jakim kwota rekompensaty nie budzi wątpliwości, kwota ta jest wypłacana przez zarządcę rozliczeń zgodnie z ust. 2. 5. W przypadku negatywnej weryfikacji wniosku o wypłatę rekompensaty zarządca rozliczeń odmawia zatwierdzenia tego wniosku, informując podmiot uprawniony o przyczynie tej odmowy. Odmowa zatwierdzenia wniosku o wypłatę rekompensaty nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. 6. W przypadku nieusunięc