Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsiz dnia 13 marca 2023 r.w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 1)Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej - rozwój wsi, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 października 2021 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. poz. 1950). Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik nr 1 - Odpowiednie minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 31 ust. 5 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Planów Strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 Załącznik nr 2 - Wymogi dla poszczególnych płatności, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a-d rozporządzenia Załącznik nr 3 - Wykazy roślin mododajnych, do uprawy których może zostać przyznana płatność do obszarów z roślinami miododajnymi Załącznik nr 4 - Współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na DJP Załącznik nr 5 - Wykazy upraw mających pozytywny i ujemny wpływ na bilans glebowej materii organicznej oraz zbóż Załącznik nr 6 - Wysokość współczynników dotkliwości uchybienia oraz współczynników trwałości uchybienia stosowanych do dokonywania zmniejszeń płatności w ramach ekoschematów Treść rozporządzenia Na podstawie art. 70 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 412) zarządza się, co następuje: § 1. Rozporządzenie określa: 1) szczegółowe warunki i szczegółowy tryb przyznawania i wypłaty płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska, o których mowa w art. 16 ust. 2 lit. d rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, z późn. zm.)2)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 119 z 21.04.2022, str. 1, Dz. Urz. UE L 181 z 07.07.2022, str. 35 oraz Dz. Urz. UE L 227 z 01.09.2022, str. 136., zwanego dalej „rozporządzeniem 2021/2115”, obejmujące płatności do: a) obszarów z roślinami miododajnymi, b) rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi, c) integrowanej produkcji roślin, d) biologicznej ochrony upraw, e) retencjonowania wody na trwałych użytkach zielonych - zwane dalej „płatnościami w ramach ekoschematów”; 2) szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać wnioski o przyznanie płatności w ramach ekoschematów, zwane dalej „wnioskami o przyznanie płatności”; 3) szczegółowe warunki i szczegółowy tryb przyznawania płatności w ramach ekoschematów następcy prawnemu rolnika lub przejmującemu gospodarstwo; 4) wysokość kar i sposób ich obliczania, z wyjątkiem kar administracyjnych; 5) listę roślin miododajnych, do uprawy których mogą zostać przyznane płatności do obszarów z roślinami miododajnymi; 6) praktyki służące zwiększeniu sekwestracji węgla w glebie i poprawie zarządzania składnikami odżywczymi, których realizacja jest warunkiem przyznania płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi, oraz liczbę punktów przyznawanych za realizację tych praktyk, a także minimalną liczbę punktów, która uprawnia do uzyskania tej płatności. § 2. 1. Płatności, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a-d, przyznaje się rolnikowi za przestrzeganie wymogów dla poszczególnych płatności, zgodnych z art. 31 ust. 5 rozporządzenia 2021/2115, w tym wykraczających poza odpowiednie minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 31 ust. 5 lit. b rozporządzenia 2021/2115, określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia. 2. Wymogi dla poszczególnych płatności, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a-d, są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. § 3. Płatności do obszarów z roślinami miododajnymi są przyznawane: 1) do powierzchni gruntów ornych, z wyłączeniem powierzchni obszarów nieprodukcyjnych będących gruntami ugorowanymi z roślinami miododajnymi, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, zwanej dalej „ustawą”; 2) jeżeli rolnik utworzył obszar z roślinami miododajnymi poprzez wysianie mieszanki składającej się co najmniej z dwóch gatunków roślin miododajnych wymienionych w załączniku nr 3 do rozporządzenia, z tym że mieszanka ta obejmuje co najmniej jeden gatunek roślin miododajnych z gatunków wymienionych w wykazie nr 1 tego załącznika, a gatunki roślin miododajnych z gatunków wymienionych w wykazie nr 2 tego załącznika nie są dominujące w tej mieszance. § 4. 1. Płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi są przyznawane za realizację co najmniej jednej z następujących praktyk służących zwiększeniu sekwestracji węgla w glebie i poprawie zarządzania składnikami odżywczymi: 1) Ekstensywne użytkowanie trwałych użytków zielonych z obsadą zwierząt; 2) Międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe; 3) Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia: a) w wariancie podstawowym lub b) w wariancie z wapnowaniem; 4) Zróżnicowana struktura upraw; 5) Wymieszanie obornika na gruntach ornych w terminie 12 godzin od jego aplikacji; 6) Stosowanie nawozów naturalnych płynnych innymi metodami niż rozbryzgowo; 7) Uproszczone systemy uprawy; 8) Wymieszanie słomy z glebą. 2. Za realizację praktyk, o których mowa w ust. 1, przyznaje się następującą liczbę punktów: 1) 5 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 1; 2) 5 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 2; 3) 1 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 3, w wariancie podstawowym; 4) 3 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 3, w wariancie z wapnowaniem; 5) 3 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 4; 6) 2 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 5; 7) 3 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 6; 8) 4 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 7; 9) 2 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 8. 3. Minimalna liczba punktów uprawniająca do przyznania płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi stanowi iloczyn 25% powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie oraz 5 pkt przyznawanych za hektar. § 5. 1. W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, punkty są przyznawane: 1) do powierzchni trwałych użytków zielonych położonych poza obszarem Natura 2000; punkty są przyznawane również, jeżeli w dniu, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, użytki te były położone poza obszarem Natura 2000, a w trakcie realizacji tej praktyki zostały włączone do obszaru Natura 2000; 2) jeżeli rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 30 września roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, był posiadaczem zwierząt wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, co potwierdzają informacje zawarte w komputerowej bazie danych prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. poz. 2727 oraz z 2023 r. poz. 412). 2. Warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 2, uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) spełnia je małżonek rolnika ubiegającego się o przyznanie płatności w ramach ekoschematów oraz 2) małżonek rolnika ubiegającego się o przyznanie płatności w ramach ekoschematów wyraził pisemną zgodę na przyznanie płatności w ramach ekoschematów temu rolnikowi z uwzględnieniem zwierząt, których posiadaczem jest małżonek tego rolnika. 3. Wyrażając zgodę, o której mowa w ust. 2 pkt 2, małżonek rolnika ubiegającego się o przyznanie płatności w ramach ekoschematów podaje swój numer identyfikacyjny nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej „numerem identyfikacyjnym”, oraz numery identyfikacyjne zwierząt lub siedzibę stada zwierząt objętych tą zgodą, zawarte w komputerowej bazie danych prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. 4. Liczba zwierząt, o której mowa w ust. 1 pkt 2, jest ustalana z uwzględnieniem wartości współczynników przeliczeniowych sztuk zwierząt na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) określonych w załączniku nr 4 do rozporządzenia i stanowi iloraz sumy iloczynów liczby poszczególnych zwierząt i wartości współczynników przeliczeniowych sztuk zwierząt na DJP oraz liczby dni w okresie, w którym rolnik lub jego małżonek był posiadaczem tych zwierząt. § 6. 1. W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 2, punkty są przyznawane do powierzchni gruntów ornych, na których: 1) po plonie głównym lub po ugorowaniu są uprawiane międzyplony ozime, które nie są uprawą w plonie głównym w roku następującym po wysiewie tego międzyplonu, lub 2) wykonano wsiewkę śródplonową w uprawę w plonie głównym. 2. Punkty, o których mowa w ust. 1, są przyznawane, jeżeli rolnik wysieje: 1) wsiewkę roślin bobowatych drobnonasiennych lub mieszankę z udziałem roślin bobowatych drobnonasiennych w uprawę w plonie głównym lub 2) międzyplon ozimy w formie mieszanki utworzonej co najmniej z dwóch gatunków roślin z następujących grup: a) zboża, b) oleiste, c) pastewne, d) bobowate drobnonasienne, e) bobowate grubonasienne, f) miododajne - z wyłączeniem mieszanki złożonej wyłącznie z gatunków zbóż. 3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, rolnik jest obowiązany do złożenia za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej dalej „Agencją”, w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, albo kierownikowi biura powiatowego Agencji, na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej, oświadczenia o dacie zbioru uprawy w plonie głównym w terminie 7 dni od dnia zbioru tej uprawy. § 7. 1. W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 3, w wariancie podstawowym punkty są przyznawane do powierzchni gruntów ornych i trwałych użytków zielonych, z wyłączeniem powierzchni gruntów: 1) do których rolnik ubiega się o przyznanie: a) płatności do obszarów z roślinami miododajnymi, jeżeli praktyka ta została zrealizowana przed dniem 31 sierpnia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, albo b) płatności do integrowanej produkcji roślin, albo c) pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach interwencji, o której mowa w art. 42 ust. 1 pkt 7 ustawy, w ramach wariantu Wieloletnie pasy kwietne, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy dotyczących płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych, albo 2) objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym, o którym mowa w art. 70 ust. 1 rozporządzenia 2021/2115, zwanym dalej „zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym”, w ramach wariantu, o którym mowa w pkt 1 lit. c. 2. Punkty, o których mowa w ust. 1, są przyznawane, jeżeli rolnik posiada plan nawozowy opracowany do powierzchni gruntów, o których mowa w ust. 1, w terminie: 1) 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności, albo 2) do dnia 30 września roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności - w przypadku upraw ozimych wysiewanych w roku złożenia tego wniosku. 3. W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 3, w wariancie z wapnowaniem punkty są przyznawane do powierzchni działki rolnej raz na 4 lata, jeżeli rolnik: 1) spełnia warunki, o których mowa w ust. 1 i 2; 2) posiada imienny dokument potwierdzający zakup nawozu wapniowego albo inny imienny dokument potwierdzający jego nabycie, w którym wskazano jego ilość; 3) zastosował wapnowanie na powierzchni gruntów w gospodarstwie o pH niższym lub równym 5,5 określonym w wynikach chemicznej analizy gleby; 4) do działki rolnej, do której ubiega się o przyznanie płatności w ramach ekoschematów, w terminie 4 lat poprzedzających rok złożenia wniosku o przyznanie płatności, nie otrzymał z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej decyzji w sprawie przyznania dofinansowania na zakup nawozu wapniowego; 5) złoży za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa albo kierownikowi biura powiatowego Agencji w terminie 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności, oświadczenie, że nie otrzymał decyzji, o której mowa w pkt 4. 4. Plan nawozowy, o którym mowa w ust. 2, sporządza się w oparciu o bilans azotu i chemiczną analizę gleby wykonywaną w: 1) laboratorium wykonującym badania agrochemiczne gleb; 2) oparciu o próbki gleby pobrane zgodnie z normą w zakresie pobierania próbek do badań agrochemicznych gleby z poszczególnych działek rolnych położonych na gruntach ornych i trwałych użytkach zielonych. § 8. 1. W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 4, punkty są przyznawane do powierzchni gruntów ornych. 2. Punkty, o których mowa w ust. 1, są przyznawane, jeżeli rolnik na gruntach ornych uprawia co najmniej trzy różne uprawy, w tym co najmniej jedną uprawę mającą pozytywny wpływ na bilans glebowej materii organicznej. 3. Za uprawę uznaje się uprawę, która została określona jako uprawa w przepisach wydanych na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy. 4. Uprawy mające pozytywny wpływ na bilans glebowej materii organicznej zostały określone w wykazie nr 1 w załączniku nr 5 do rozporządzenia. 5. Powierzchnia uprawy będąca jedną z trzech upraw o największej powierzchni gruntów ornych w gospodarstwie nie może stanowić powierzchni: 1) gruntów ugorowanych; 2) gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności do obszarów z roślinami miododajnymi albo pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach interwencji, o której mowa w art. 42 ust. 1 pkt 7 ustawy; 3) gruntów objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach interwencji, o której mowa w art. 42 ust. 1 pkt 7 ustawy. § 9. 1. W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, punkty są przyznawane do powierzchni gruntów ornych. 2. Punkty, o których mowa w ust. 1, są przyznawane, jeżeli rolnik wymiesza obornik z glebą, przy czym zabieg przyorania obornika uznaje się za równoważny z jego wymieszaniem z glebą. 3. Rolnik na potwierdzenie realizacji praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, przesyła z wykorzystaniem aplikacji udostępnionej przez Agencję zdjęcia geotagowane, o których mowa w art. 66 ust. 3 ustawy, na podstawie których będzie możliwe potwierdzenie zrealizowania tej praktyki. 4. Zdjęcia, o których mowa w ust. 3, rolnik przesyła niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od dnia: 1) zrealizowania praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, jeżeli była ona zrealizowana po dniu, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, i nie później niż do dnia 7 listopada w roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, albo 2) w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, jeżeli praktyka, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, była zrealizowana w roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, przed dniem złożenia tego wniosku lub przed dniem 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. 5. W przypadku gdy rolnik na potrzeby realizacji praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, nabył obornik, jest obowiązany posiadać imienny dokument potwierdzający zakup obornika albo inny imienny dokument potwierdzający jego nabycie. § 10. 1. W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 6, punkty są przyznawane do powierzchni gruntów ornych i trwałych użytków zielonych. 2. Punkty, o których mowa w ust. 1, są przyznawane, jeżeli rolnik stosuje nawóz naturalny płynny, o którym mowa w art. 16 pkt 30b lit. a ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 i 2687 oraz z 2023 r. poz. 295 i 412), zwany dalej „nawozem naturalnym płynnym”. 3. Rolnik na potwierdzenie realizacji praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 6, przesyła z wykorzystaniem aplikacji udostępnionej przez Agencję zdjęcia geotagowane, o których mowa w art. 66 ust. 3 ustawy, na podstawie których będzie możliwe potwierdzenie zrealizowania tej praktyki. 4. Zdjęcia, o których mowa w ust. 3, rolnik przesyła niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od dnia: 1) zrealizowania praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 6, jeżeli była ona zrealizowana po dniu, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, i nie później niż do dnia 7 listopada roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, albo 2) w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, jeżeli praktyka, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 6, była zrealizowana w roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, przed dniem złożenia tego wniosku lub przed dniem 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. 5. W przypadku gdy rolnik na potrzeby realizacji praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 6, nabył nawóz naturalny płynny, jest obowiązany posiadać imienny dokument potwierdzający zakup nawozu naturalnego płynnego albo inny imienny dokument potwierdzający jego nabycie. § 11. 1. W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 7, punkty są przyznawane do powierzchni gruntów ornych, z wyjątkiem gruntów ornych, na których jest prowadzona uprawa zerowa lub na których są uprawiane trawy lub inne zielne rośliny pastewne. 2. Punkty, o których mowa w ust. 1, są przyznawane, jeżeli rolnik na gruntach ornych, o których mowa w ust. 1, w roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, prowadzi uprawę roślin w formie uprawy konserwującej bezorkowej, w tym uprawy pasowej. § 12. 1. W przypadku praktyki, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 8, punkty są przyznawane do powierzchni gruntów ornych. 2. Punkty, o których mowa w ust. 1, są przyznawane, jeżeli rolnik rozdrobni całą słomę po zbiorze plonu głównego i wymiesza ją z glebą lub ją przyorze, przy czym za słomę uznaje się pozostałe po oddzieleniu ziarna lub nasion suche źdźbła, łodygi, liście, plewy, łuszczyny i strączyny dojrzałych roślin uprawnych zbożowych, w tym kukurydzy, oleistych i bobowatych. § 13. Płatności do integrowanej produkcji roślin: 1) są przyznawane, jeżeli rolnik prowadzi uprawy roślin zgodnie z metodykami integrowanej produkcji roślin opracowanymi przez Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa i udostępnianymi na jej stronie internetowej; 2) nie są przyznawane do powierzchni trwałych użytków zielonych wrażliwych pod względem środowiskowym określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 56 ust. 8 pkt 1 ustawy. § 14. 1. Płatności do biologicznej ochrony upraw są przyznawane: 1) do powierzchni: a) upraw trwałych lub b) gruntów ornych, lub c) zadrzewionej w systemie rolno-leśnym, jeżeli w ramach tego systemu są uprawiane tylko drzewa owocowe na trwałych użytkach zielonych; 2) jeżeli rolnik złoży kierownikowi biura powiatowego Agencji imienny dokument potwierdzający zakup środka ochrony roślin, o którym mowa w art. 34 ust. 1 ustawy, alb