Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracjiz dnia 17 lipca 2024 r.zmieniające rozporządzenie w sprawie umundurowania funkcjonariuszy Straży Granicznej 1)Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji kieruje działem administracji rządowej - sprawy wewnętrzne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. poz. 738). Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik nr 1 - Wzory i przykładowe zestawy umundurowania służbowego (wzór) Załącznik nr 2 - Wzory i przykładowe zestawy umundurowania wyjściowego i galowego (wzór) Załącznik nr 3 - Wzory i sposób noszenia sznurów galowych (wzór) Załącznik nr 4 - Wzory i przykładowe zestawy umundurowania polowego (wzór) Załącznik nr 5 - Wzór nadruku maskującego do umundurowania polowego (wzór) Załącznik nr 6 - Wzory nakryć głowy i oznak stopni Straży Granicznej oraz sposób noszenia tych oznak (wzór) Załącznik nr 7 - Wzory wizerunków orła (wzór) Załącznik nr 8 - Normy należności umundurowania (wzór) Załącznik nr 9 - Wykaz przedmiotów umundurowania, o które powiększa się normę należności umundurowania (wzór) Załącznik nr 10 - Szczegółowe zestawy umundurowania funkcjonariuszy (wzór) Załącznik nr 11 - Wzory emblematów Straży Granicznej (wzór) Załącznik nr 12 - Wzór oznaki Straży Granicznej (wzór) Załącznik nr 13 - Wzór emblematu imiennego funkcjonariusza (wzór) Treść rozporządzenia Na podstawie art. 65 ust. 8 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 915 i 1089) zarządza się, co następuje: § 1. W rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 marca 2016 r. w sprawie umundurowania funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 500 i 1361 oraz z 2023 r. poz. 1995) wprowadza się następujące zmiany: 1) w § 2 uchyla się ust. 2-4; 2) w § 3: a) w ust. 1 uchyla się pkt 12, b) ust. 2 otrzymuje brzmienie: „ 2. Wzory i przykładowe zestawy umundurowania służbowego są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. ” ; 3) w § 5: a) w ust. 1: - pkt 6 otrzymuje brzmienie: „ 6) płaszcz; ” , - pkt 10 otrzymuje brzmienie: „ 10) rękawiczki; ” , - dodaje się pkt 11 i 12 w brzmieniu: „ 11) szalik; 12) krawat. ” , b) ust. 2 otrzymuje brzmienie: „ 2. Wzory i przykładowe zestawy umundurowania wyjściowego i galowego są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. ” ; 4) § 6 otrzymuje brzmienie: „ § 6. 1. Podstawowymi przedmiotami umundurowania galowego są: 1) przedmioty umundurowania wyjściowego, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 1-4 i 6-12; 2) sznur galowy. 2. Wzory i sposób noszenia sznurów galowych są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia. ” ; 5) w § 7: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „ 1. Podstawowymi przedmiotami umundurowania polowego są: 1) czapka polowa; 2) bluza munduru polowego; 3) spodnie munduru polowego; 4) koszula polowa; 5) koszulka; 6) kurtka ubrania na złą pogodę; 7) bluza ocieplająca typu softshell; 8) trzewiki polowe. ” , b) ust. 3 otrzymuje brzmienie: „ 3. Wzory i przykładowe zestawy umundurowania polowego są określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia. ” ; 6) § 8 otrzymuje brzmienie: „ § 8. 1. W skład umundurowania funkcjonariuszy wchodzą oznaki stopni Straży Granicznej noszone na nakryciach głowy i umundurowaniu. 2. Wzory nakryć głowy i oznak stopni Straży Granicznej oraz sposób noszenia tych oznak są określone w załączniku nr 6 do rozporządzenia. ” ; 7) w § 9: a) w ust. 1 wyrazy „§ 7 ust. 1 pkt 1 i 2,” zastępuje się wyrazami „§ 7 ust. 1 pkt 1,”, b) ust. 2 otrzymuje brzmienie: „ 2. Wzory wizerunków orła są określone w załączniku nr 7 do rozporządzenia. ” ; 8) w § 16 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „ 2. Równowartość przedmiotów umundurowania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, jest ustalana jednostkowo dla każdego przedmiotu umundurowania na podstawie przypisanego mu okresu używalności, jego wartości punktowej i okresu użytkowania przez funkcjonariusza i wyliczana, z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, w następujący sposób: R = (O - U) × [W/O] gdzie: R - oznacza równowartość danego przedmiotu umundurowania do zwrotu, O - oznacza okres używalności danego przedmiotu umundurowania liczony w pełnych miesiącach, U - oznacza okres użytkowania danego przedmiotu umundurowania przez funkcjonariusza liczony w pełnych miesiącach, W - oznacza wartość punktową danego przedmiotu umundurowania. ” ; 9) w § 17 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „ 1. Funkcjonariusze noszą umundurowanie zgodnie z zestawami umundurowania. ” ; 10) w § 18: a) w ust. 1 we wprowadzeniu do wyliczenia wyraz „ubiorczego” zastępuje się wyrazem „umundurowania”, b) w ust. 2 wyraz „ubiorczego” zastępuje się wyrazem „umundurowania”; 11) w § 20 pkt 3 otrzymuje brzmienie: „ 3) nie nosi przedmiotów umundurowania innych niż przewidują szczegółowe zestawy umundurowania określone w załączniku nr 10 do rozporządzenia; ” ; 12) w § 22 uchyla się pkt 2; 13) § 25-27 otrzymują brzmienie: „ § 25. Umundurowanie służbowe: 1) w kolorze oliwkowym, z emblematem Straży Granicznej z napisem w kolorze czarnym wykonanym metodą haftu komputerowego na tkaninie w kolorze oliwkowym oraz z oznakami stopni Straży Granicznej wykonanymi metodą haftu komputerowego nićmi w kolorze czarnym na tkaninie w kolorze oliwkowym - noszą funkcjonariusze pełniący służbę w Komendzie Głównej Straży Granicznej, w Wyższej Szkole Straży Granicznej, w Biurze Spraw Wewnętrznych Straży Granicznej, w ośrodku szkolenia Straży Granicznej, w ośrodku Straży Granicznej, w oddziale Straży Granicznej, w placówce Straży Granicznej Morskiego Oddziału Straży Granicznej, z wyjątkiem komendy Morskiego Oddziału Straży Granicznej, dywizjonów i jednostek pływających Straży Granicznej Morskiego Oddziału Straży Granicznej; 2) w kolorze granatowym, z emblematem Straży Granicznej z napisem w kolorze złotym wykonanym metodą haftu komputerowego na tkaninie w kolorze granatowym oraz z oznakami stopni Straży Granicznej wykonanymi metodą haftu komputerowego nićmi w kolorze złotym na tkaninie w kolorze granatowym - noszą funkcjonariusze pełniący służbę w komendzie Morskiego Oddziału Straży Granicznej, w dywizjonach Straży Granicznej i na jednostkach pływających Straży Granicznej Morskiego Oddziału Straży Granicznej, z wyjątkiem placówki Straży Granicznej Morskiego Oddziału Straży Granicznej. § 26. Umundurowanie wyjściowe i galowe: 1) typu Wojsk Lądowych, z emblematem Straży Granicznej z napisem w kolorze srebrnym wykonanym metodą haftu komputerowego na tkaninie w kolorze zielonym - noszą funkcjonariusze pełniący służbę w Komendzie Głównej Straży Granicznej, w Wyższej Szkole Straży Granicznej, w Biurze Spraw Wewnętrznych Straży Granicznej, w ośrodku Straży Granicznej, w ośrodku szkolenia Straży Granicznej, w oddziale Straży Granicznej, w placówce Straży Granicznej Morskiego Oddziału Straży Granicznej, z wyjątkiem komendy Morskiego Oddziału Straży Granicznej, dywizjonów i jednostek pływających Straży Granicznej Morskiego Oddziału Straży Granicznej; 2) typu Marynarki Wojennej, z emblematem Straży Granicznej z napisem w kolorze złotym wykonanym metodą haftu komputerowego na tkaninie w kolorze zielonym - noszą funkcjonariusze pełniący służbę w komendzie Morskiego Oddziału Straży Granicznej, w dywizjonach Straży Granicznej i na jednostkach pływających Straży Granicznej Morskiego Oddziału Straży Granicznej, z wyjątkiem placówki Straży Granicznej Morskiego Oddziału Straży Granicznej; 3) typu Sił Powietrznych, z emblematem Straży Granicznej z napisem w kolorze srebrnym wykonanym metodą haftu komputerowego na tkaninie w kolorze zielonym - noszą funkcjonariusze pełniący służbę w Lotnictwie Straży Granicznej. § 27. Umundurowanie polowe: 1) z nadrukiem maskującym, z emblematem Straży Granicznej z napisem w kolorze czarnym wykonanym metodą haftu komputerowego na tkaninie z nadrukiem maskującym oraz z oznakami stopni Straży Granicznej wykonanymi metodą haftu komputerowego nićmi w kolorze czarnym na tkaninie z nadrukiem maskującym - noszą funkcjonariusze pełniący służbę w Komendzie Głównej Straży Granicznej, w Wyższej Szkole Straży Granicznej, w Biurze Spraw Wewnętrznych Straży Granicznej, w ośrodku Straży Granicznej, w ośrodku szkolenia Straży Granicznej, w oddziale Straży Granicznej, w placówce Straży Granicznej Morskiego Oddziału Straży Granicznej, z wyjątkiem komendy Morskiego Oddziału Straży Granicznej, dywizjonów i jednostek pływających Straży Granicznej Morskiego Oddziału Straży Granicznej; 2) z nadrukiem maskującym, z emblematem Straży Granicznej z napisem w kolorze czarnym wykonanym metodą haftu komputerowego na tkaninie z nadrukiem maskującym oraz z oznakami stopni Straży Granicznej typu Marynarki Wojennej wykonanymi metodą haftu komputerowego nićmi w kolorze czarnym na tkaninie z nadrukiem maskującym - noszą funkcjonariusze pełniący służbę w komendzie Morskiego Oddziału Straży Granicznej, w dywizjonach Straży Granicznej i na jednostkach pływających Straży Granicznej Morskiego Oddziału Straży Granicznej, z wyjątkiem placówki Straży Granicznej Morskiego Oddziału Straży Granicznej. ” ; 14) tytuł rozdziału 4 otrzymuje brzmienie: „ Wzory oznak i emblematów, sposób ich noszenia oraz sposób noszenia odznaki Straży Granicznej i symbolu ” ; 15) w § 29 ust. 4 otrzymuje brzmienie: „ 4. Wzór oznaki Straży Granicznej jest określony w załączniku nr 12 do rozporządzenia. ” ; 16) w § 31: a) ust. 3 otrzymuje brzmienie: „ 3. Do umundurowania polowego funkcjonariusze noszą emblemat imienny wykonany metodą haftu komputerowego z napisem w kolorze czarnym na tkaninie z nadrukiem maskującym. ” , b) w ust. 4: - w pkt 1 wyrazy „barwionej na kolor oliwkowy” zastępuje się wyrazami „w kolorze oliwkowym”, - w pkt 2 wyrazy „barwionej na kolor granatowy” zastępuje się wyrazami „w kolorze granatowym”; 17) w § 32: a) pkt 1 otrzymuje brzmienie: „ 1) na umundurowaniu wyjściowym i galowym - na prawym rękawie kurtki munduru wyjściowego oraz płaszcza, ” , b) w pkt 3 wyrazy „bluzy polowej” zastępuje się wyrazami „bluzy munduru polowego”, c) pkt 4 otrzymuje brzmienie: „ 4) na płaszczu sukiennym - na prawym rękawie płaszcza sukiennego ” ; 18) w § 33: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „ 1. Oznakę Straży Granicznej nosi się do umundurowania wyjściowego i galowego: 1) typu Wojsk Lądowych i Sił Powietrznych - na klapach kołnierza kurtki munduru wyjściowego oraz klapach kołnierza płaszcza; 2) typu Marynarki Wojennej - na klapach kołnierza płaszcza. ” , b) ust. 4 otrzymuje brzmienie: „ 4. Funkcjonariusz w stopniu kontradmirała Straży Granicznej oraz wiceadmirała Straży Granicznej na umundurowaniu wyjściowym i galowym typu Marynarki Wojennej, na klapach kołnierza kurtki munduru wyjściowego i kurtki munduru galowego oraz płaszcza i płaszcza sukiennego, nosi wizerunek orła haftowany bajorkiem. ” ; 19) załączniki nr 1-13 do rozporządzenia otrzymują brzmienie określone odpowiednio w załącznikach nr 1-13 do niniejszego rozporządzenia. § 2. 1. Przedmioty umundurowania według wzorów określonych w rozporządzeniu zmienianym w § 1 w brzmieniu dotychczasowym mogą być wydawane do dnia 31 marca 2026 r. 2. W okresie, o którym mowa w ust. 1, funkcjonariuszom mianowanym lub przeniesionym do służby w Straży Granicznej można zamiennie wydać: 1) kurtkę wyjściową zamiast płaszcza; 2) kurtkę ubrania na złą pogodę z podpinką zamiast kurtki ubrania na złą pogodę i bluzy ocieplającej typu softshell; 3) oznakę stopnia do kurtki wyjściowej zamiast pochewek do płaszcza. 3. W przypadku wydania przedmiotów umundurowania, o których mowa w ust. 2: 1) pkt 1 - potrąca się liczbę punktów przyporządkowanych do płaszcza; 2) pkt 2 - potrąca się liczbę punktów przyporządkowanych do kurtki ubrania na złą pogodę i bluzy ocieplającej typu softshell; 3) pkt 3 - potrąca się liczbę punktów przyporządkowanych do pochewek do płaszcza. 4. Przedmioty umundurowania według wzorów określonych w rozporządzeniu zmienianym w § 1 w brzmieniu dotychczasowym mogą być noszone do dnia 31 marca 2031 r. § 3. Przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, mają zastosowanie od dnia 1 kwietnia 2024 r. § 4. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. 1) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji kieruje działem administracji rządowej - sprawy wewnętrzne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. poz. 738). Załącznik nr 1 - Wzory i przykładowe zestawy umundurowania służbowego (wzór) patrz oryginał Załącznik nr 2 - Wzory i przykładowe zestawy umundurowania wyjściowego i galowego (wzór) patrz oryginał Załącznik nr 3 - Wzory i sposób noszenia sznurów galowych (wzór) patrz oryginał Załącznik nr 4 - Wzory i przykładowe zestawy umundurowania polowego (wzór) patrz oryginał Załącznik nr 5 - Wzór nadruku maskującego do umundurowania polowego (wzór) patrz oryginał Załącznik nr 6 - Wzory nakryć głowy i oznak stopni Straży Granicznej oraz sposób noszenia tych oznak (wzór) patrz oryginał Załącznik nr 7 - Wzory wizerunków orła (wzór) patrz oryginał Załącznik nr 8 - Normy należności umundurowania (wzór) Tabela 1. Normy należności umundurowania służbowego funkcjonariuszy służby kandydackiej Lp. Przedmiot umundurowania J.m. Liczba Okres używalności w latach 1 Koszula służbowa z długimi rękawami szt. 2 na okres służby 2 Koszula służbowa z krótkimi rękawami szt. 2 na okres służby 3 Koszulka służbowa polo szt. 1 na okres służby 4 Czapka służbowa letnia szt. 1 na okres służby 5 Czapka służbowa zimowa szt. 1 na okres służby 6 Spodnie służbowe szt. 2 na okres służby 7 Kurtka służbowa kpl. 1 na okres służby 8 Półbuty służbowe para 1 na okres służby 9 Trzewiki służbowe para 1 na okres służby 10 Oznaki stopni do umundurowania służbowego, pochewki para 3 na okres służby 11 Pas szt. 1 na okres służby 12 Bielizna kpl. 1 na okres służby Uwagi: 1. Przedmioty umundurowania wymienione w tabeli podlegają zwrotowi, z wyjątkiem bielizny. 2. Umundurowanie należne według niniejszej tabeli jest wydawane wyłącznie w naturze. 3. W skład kompletu bielizny wchodzą: slipy - 2 szt., skarpety w kolorze czarnym - 4 pary, kalesony termoaktywne w kolorze czarnym - 2 szt., termoaktywny podkoszulek w kolorze czarnym z długimi rękawami - 2 szt., termoaktywny podkoszulek w kolorze czarnym z krótkimi rękawami - 2 szt. Tabela 2. Normy należności umundurowania wyjściowego, galowego, służbowego i polowego funkcjonariuszy służby przygotowawczej i stałej Lp. Przedmiot umundurowania J.m. Liczba Okres używalności w latach Liczba punktów przeliczeniowych wartość jednostkowa wartość roczna wartość całkowita Umundurowanie wyjściowe i galowe 1 Mundur wyjściowy kpl. 1 5 475 95 475 2 Płaszcz kpl. 1 7 693 99 693 3 Czapka garnizonowa/kapelusz szt. 1 5 75 15 75 4 Krawat szt. 1 5 10 2 10 5 Szalik szt. 1 5 30 6 30 6 Rękawiczki para 1 5 40 8 40 7 Koszula wyjściowa z długimi rękawami szt. 1 5 60 12 60 8 Koszula wyjściowa z krótkimi rękawami szt. 1 5 55 11 55 9 Pochewki do munduru para 1 5 10 2 10 10 Pochewki do koszul para 1 5 10 2 10 11 Pochewki do płaszcza para 1 5 10 2 10 12 Taśma otokowa szt. 1 5 5 1 5 13 Oznaka Straży Granicznej para 2 5 5 2 10 14 Botki zimowe/kozaki para 1 5 130 26 130 15 Półbuty galowe/czółenka galowe para 1 5 100 20 100 16 Sznur galowy szt. 1 5 35 7 35 17 Pasek szt. 1 5 25 5 25 Suma punktów przeliczeniowych należności rocznej/całkowitej - umundurowanie wyjściowe i galowe 315 1773 Umundurowanie służbowe 1 Koszula służbowa z długimi rękawami szt. 2 3 132 88 264 2 Koszula służbowa z krótkimi rękawami szt. 2 3 111 74 222 3 Koszulka służbowa polo szt. 1 3 48 16 48 4 Czapka służbowa letnia szt. 1 3 30 10 30 5 Oznaka stopnia do czapki służbowej letniej szt. 1 3 3 1 3 6 Czapka służbowa zimowa szt. 1 3 33 11 33 7 Spodnie służbowe szt. 2 3 156 104 312 8 Kurtka służbowa kpl. 1 3 774 258 774 9 Półbuty służbowe para 1 3 204 68 204 10 Trzewiki służbowe para 1 3 339 113 339 11 Oznaki stopni do umundurowania służbowego, pochewki para 3 3 8 8 24 12 Pas szt. 1 3 36 12 36 Suma punktów przeliczeniowych należności rocznej/całkowitej - umundurowanie służbowe 763 2289 Umundurowanie polowe 1 Bluza munduru polowego szt. 1 4 188 47 188 2 Spodnie munduru polowego szt. 2 4 180 90 360 3 Koszula polowa szt. 1 4 72 18 72 4 Koszulka szt. 2 4 60 30 120 5 Czapka polowa szt. 1 4 28 7 28 6 Oznaka stopnia na czapkę i koszulkę szt. 2 4 4 2 8 7 Oznaki stopni, pochewki para 3 4 8 6 24 8 Kurtka ubrania na złą pogodę szt. 1 4 552 138 552 9 Bluza ocieplająca typu softshell szt. 1 4 440 110 440 10 Trzewiki polowe para 1 4 196 49 196 Suma punktów przeliczeniowych należności rocznej/całkowitej - umundurowanie polowe 497 1988 Umundurowanie łącznie - należność roczna/całkowita 1575 6050 Pozostałe składniki normy 1 Bielizna: kpl. 1 X skarpety w kolorze czarnym /rajstopy w kolorze beżowym do umundurowania wyjściowego para/szt. 5 5 12 12 60 skarpety w kolorze czarnym do umundurowania służbowego polowego para 7 3 12 28 84 termoaktywny podkoszulek w kolorze czarnym z krótkimi rękawami szt. 3 3 90 90 270 termoaktywny podkoszulek w kolorze czarnym z długimi rękawami szt. 3 3 90 90 270 kalesony termoaktywne w kolorze czarnym szt. 3 3 90 90 270 Suma wartości należności rocznej/całkowitej - bielizna 310 954 Uwagi: 1. W skład kompletu munduru wyjściowego wchodzi kurtka munduru wyjściowego oraz spodnie munduru wyjściowego (dla funkcjonariuszy mężczyzn) lub spódnica munduru wyjściowego (dla funkcjonariuszy kobiet). 2. Funkcjonariusz kobieta: 1) może nosić jako składnik umundurowania wyjściowego spodnie munduru wyjściowego; zakupu spodni munduru wyjściowego dokonuje we własnym zakresie i z własnych środków finansowych; 2) zamiast czapki garnizonowej nosi kapelusz; 3) zamiast półbutów galowych i botków zimowych nosi odpowiednio czółenka galowe i kozaki. 3. Funkcjonariusze noszący umundurowanie typu Marynarki Wojennej otrzymują: 1) mundur wyjściowy w kolorze granatowym zamiast munduru wyjściowego w kolorze khaki; 2) oznaki stopni na rękawy do munduru wyjściowego zamiast pochewek z oznakami stopnia do munduru wyjściowego; 3) oznaki stopni do umundurowania wyjściowego w postaci pochewek do koszuli wyjściowej z długimi rękawami, koszuli wyjściowej z krótkimi rękawami, płaszcza z oznakami stopnia wzoru Marynarki Wojennej haftowane nićmi w kolorze złotym na tkaninie w kolorze granatowym; 4) krawat w kolorze czarnym zamiast krawata w kolorze khaki; 5) płaszcz w kolorze granatowym zamiast płaszcza w kolorze khaki; 6) czapkę garnizonową z białym denkiem i taśmą otokową w kolorze czarnym zamiast czapki garnizonowej w kolorze khaki; 7) kapelusz dla funkcjonariuszy kobiet z białym denkiem i taśmą otokową w kolorze czarnym zamiast kapelusza w kolorze khaki; 8) oznaki stopnia do czapki garnizonowej/kapelusza typu Marynarki Wojennej zamiast taśmy otokowej w kolorze zielonym z oznakami stopnia; 9) szalik w kolorze białym zamiast szalika w kolorze khaki; 10) sznur galowy typu Marynarki Wojennej zamiast sznura galowego typu Wojsk Lądowych; 11) koszule służbowe, spodnie służbowe, kurtkę służbową w kolorze granatowym zamiast koszul służbowych, spodni służbowych, kurtki służbowej w kolorze oliwkowym; 12) koszulkę służbową polo w kolorze granatowym z granatowymi elementami zamiast koszulki służbowej polo w kolorze czarnym z oliwkowymi elementami; 13) czapkę służbową letnią typu baseball w kolorze granatowym bez oznaki stopnia zamiast czapki służbowej letniej w kolorze oliwkowym z oznaką stopnia; 14) oznaki stopni do umundurowania służbowego w postaci pochewek z oznakami stopnia wzoru Marynarki Wojennej haftowane nićmi w kolorze złotym na tkaninie w kolorze granatowym zamiast pochewek haftowanych nićmi w kolorze czarnym na tkaninie w kolorze oliwkowym; 15) oznaki stopni do umundurowania polowego w postaci pochewek z oznakami stopnia wzoru Marynarki Wojennej haftowane nićmi w kolorze czarnym na tkaninie z nadrukiem maskującym; 16) oznakę stopnia wzoru Marynarki Wojennej haftowaną nićmi w kolorze czarnym na tkaninie z nadrukiem maskującym do