Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 26 lutego 2024 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Lokalizacja i budowa Rozdział 2a - Zasady bezpiecznej eksploatacji elementów technicznych elektrowni wiatrowej Rozdział 2b - Kara pieniężna Rozdział 3 - Zmiany w przepisach obowiązujących Rozdział 4 - Przepisy przejściowe i końcowe Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 724), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych: 1) ustawą z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 553), 2) ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 22 lutego 2024 r. 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje: 1) art. 7-12, art. 14, art. 16-22 i art. 24 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 553), które stanowią: „ Art. 7. 1. Studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz plany zagospodarowania przestrzennego województwa, uchwalone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowują ważność. 2. Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, zwane dalej „planami miejscowymi”, obowiązujące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy zachowują moc. 3. Planów zagospodarowania przestrzennego województwa określających wymóg zachowania minimalnej odległości, o której mowa w art. 4 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, nie stosuje się w zakresie określającym wymóg minimalnej odległości, a także wyznaczonych na ich podstawie stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu. 4. Do projektów studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz do projektów planów zagospodarowania przestrzennego województwa albo ich zmian stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. 5. Do projektów studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy albo ich zmian, w stosunku do których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ogłoszono o wyłożeniu do publicznego wglądu, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu dotychczasowym. 6. Do projektów planów miejscowych albo ich zmian, w stosunku do których przed dniem wejścia w życie ustawy dokonano wyłożenia, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. 7. Przepisy art. 4a ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się do: 1) projektów planów miejscowych, które nie zostały uchwalone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy; 2) wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy postępowań w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503, 1846, 2185 i 2747 oraz z 2023 r. poz. 553), zwanej dalej „decyzją WZ”, decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, zwanej dalej „decyzją LICP”, a także decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 273 i 1846), dotyczących sieci elektroenergetycznych najwyższych napięć. 8. Do postępowań w sprawie wydania pozwolenia na budowę wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy oraz do oceny zasadności wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia, o którym mowa w przepisach prawa budowlanego, dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, dla sieci elektroenergetycznej najwyższych napięć nie stosuje się przepisów art. 4a ustawy zmienianej w art. 1. 9. Do projektów planów miejscowych albo ich zmian, sporządzanych na podstawie studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy uchwalonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy lub na podstawie studiów, o których mowa w ust. 5, stosuje się przepis art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu dotychczasowym. Art. 8. W przypadku zmiany albo wydania nowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na potrzeby postępowań określonych w art. 13 ust. 3a ustawy zmienianej w art. 1 nie stosuje się wymogów określonych w art. 4 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą oraz art. 4a ust. 1 i 2 oraz art. 4c ustawy zmienianej w art. 1, pod warunkiem że wydanie albo zmiana pozwoleń na budowę określonych w art. 13 ust. 3a ustawy zmienianej w art. 1 nie prowadzi do zwiększenia oddziaływań elektrowni wiatrowej na środowisko. Art. 9. 1. Jeżeli w planie miejscowym, o którym mowa w art. 15 ust. 2 lub ust. 7 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1, przewiduje się lokalizację elektrowni wiatrowej, we wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej inwestor wskazuje na spełnienie wymogu zachowania odległości nie mniejszej niż 700 metrów od budynku mieszkalnego lub budynku o funkcji mieszanej, dołączając do tego wniosku: 1) wskazanie projektowanej wysokości elektrowni wiatrowej oraz średnicy wirnika wraz z łopatami; 2) kopię mapy ewidencyjnej obejmującej nieruchomości położone w stosunku do elektrowni wiatrowej w odległości równej i mniejszej niż 700 metrów; 3) wskazanie aktualnego sposobu zagospodarowania, w tym zabudowy, nieruchomości położonych w stosunku do elektrowni wiatrowej w odległości równej i mniejszej niż 700 metrów; 4) wypis i wyrys z planu miejscowego obejmującego nieruchomości położone w stosunku do elektrowni wiatrowej w odległości równej i mniejszej niż 700 metrów. 2. Jeżeli w planie miejscowym, o którym mowa w art. 15 ust. 2 lub ust. 7 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1, przewiduje się lokalizację elektrowni wiatrowej: 1) nie stosuje się wymogów określenia odległości elektrowni wiatrowej od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, o której mowa w art. 4 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz wymogów, o których mowa w art. 4a ust. 1 i 2 oraz art. 4c ustawy zmienianej w art. 1, oraz wymogów, o których mowa w art. 7 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą; 2) organ administracji architektoniczno-budowlanej odmawia wydania pozwolenia na budowę, a organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, jeżeli inwestycja w zakresie elektrowni wiatrowej nie spełnia wymogu zachowania odległości nie mniejszej niż 700 metrów od budynku mieszkalnego lub budynku o funkcji mieszanej. Art. 10. 1. Jeżeli w planie miejscowym, o którym mowa w art. 15 ust. 2, ust. 7 pkt 1 lub ust. 8 ustawy zmienianej w art. 1, przewiduje się lokalizację budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, organ administracji architektoniczno-budowlanej odmawia wydania pozwolenia na budowę, a w przypadku zgłoszenia - wnosi sprzeciw, jeżeli inwestycja w zakresie tego budynku nie spełnia wymogu zachowania odległości nie mniejszej niż 700 metrów od elektrowni wiatrowej, z wyjątkiem elektrowni wiatrowych, dla których decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. 2. Jeżeli w planie miejscowym, o którym mowa w art. 15 ust. 2, ust. 7 pkt 1 lub ust. 8 ustawy zmienianej w art. 1, przewiduje się lokalizację budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, a lokalizacja takiego budynku wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, jeżeli inwestycja w zakresie tego budynku nie spełnia wymogu zachowania odległości nie mniejszej niż 700 metrów od elektrowni wiatrowej, z wyjątkiem elektrowni wiatrowych, dla których decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Art. 11. W przypadku decyzji WZ wydanej na podstawie postępowań, o których mowa w art. 14 ust. 1 i 2 ustawy zmienianej w art. 1, oraz decyzji WZ, o których mowa w art. 14 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie wydano pozwolenia na budowę, organ administracji architektoniczno-budowlanej odmawia wydania pozwolenia na budowę, a w przypadku zgłoszenia - wnosi sprzeciw, jeżeli inwestycja w zakresie budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej nie spełnia wymogu zachowania odległości nie mniejszej niż 700 metrów od elektrowni wiatrowej, z wyjątkiem elektrowni wiatrowych, dla których decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Art. 12. Do lokalizowania lub budowy budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej na podstawie decyzji WZ albo decyzji LICP, albo lokalizowania takiego budynku na podstawie planu miejscowego, w przypadku określania odległości takiego budynku od elektrowni wiatrowej, dla której decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nie stosuje się przepisu art. 4 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. ” „ Art. 14. 1. Do postępowań w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla elektrowni wiatrowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. 2. Do postępowań w sprawie wydania pozwolenia na budowę dla elektrowni wiatrowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, oraz do oceny zasadności wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia, o którym mowa w przepisach prawa budowlanego, dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy dla elektrowni wiatrowych, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z wyłączeniem art. 4a ust. 1 i 2. ” „ Art. 16. 1. Pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowują ważność. 2. Do postępowań w sprawie wydania pozwolenia na budowę lub decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczących budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. 3. Zgłoszenia budowy budynków, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, z późn. zm.a)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r. poz. 88, 1557, 1768, 1783, 1846, 2206 i 2687 oraz z 2023 r. poz. 553.), w stosunku do których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy organ nie wniósł sprzeciwu, pozostają skuteczne. 4. Do zgłoszeń budowy budynków, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, dokonanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie upłynął termin na wniesienie sprzeciwu, stosuje się przepisy dotychczasowe. 5. Zgłoszenia budowy budynków, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, które zostały dokonane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, pozostają skuteczne. 6. Do postępowań w przedmiocie wydania decyzji WZ albo decyzji LICP dla budynku mieszkalnego lub budynku o funkcji mieszanej, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 17. 1. W przypadku elektrowni wiatrowych wybudowanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, niespełniających wymogów określonych w art. 4a ustawy zmienianej w art. 1, dopuszcza się jedynie wykonywanie ich remontów lub czynności niezbędnych do ich prawidłowego użytkowania, z wyłączeniem działań prowadzących do zwiększenia mocy zainstalowanej elektrycznej lub zwiększenia oddziaływań na środowisko tych elektrowni. 2. W przypadkach określonych w ust. 1 minimalna odległość elektrowni wiatrowej określona w art. 4a ustawy zmienianej w art. 1 nie jest brana pod uwagę przy wydawaniu decyzji administracyjnych wymaganych do wykonywania remontów lub czynności, o których mowa w ust. 1. Art. 18. W terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy czynności i przeglądy serwisowe elementów technicznych elektrowni wiatrowej, o której mowa w art. 8b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, może wykonywać przedsiębiorca, który nie został wpisany do rejestru podmiotów wykonujących czynności i przeglądy serwisowe elementów technicznych elektrowni wiatrowej, o którym mowa w art. 8c ust. 1 tej ustawy. Art. 19. Prezes Urzędu Dozoru Technicznego tworzy rejestr, o którym mowa w art. 8c ustawy zmienianej w art. 1, w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Art. 20. 1. Minister właściwy do spraw gospodarki powołuje członków Komitetu Odwoławczego, o którym mowa w art. 8l ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w terminie 45 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. 2. Podmioty, o których mowa w art. 8l ust. 4 pkt 2-5 ustawy zmienianej w art. 1, zgłaszają kandydatów do Komitetu Odwoławczego, o którym mowa w art. 8l ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w terminie 10 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. W przypadku niezgłoszenia kandydatów minister właściwy do spraw gospodarki powołuje członków tego komitetu samodzielnie. Art. 21. Prezes Urzędu Dozoru Technicznego nadaje Komitetowi Odwoławczemu, o którym mowa w art. 8l ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, regulamin, o którym mowa w art. 8l ust. 9 ustawy zmienianej w art. 1, w terminie 45 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Art. 22. Do inwestycji polegających na budowie elektrowni wiatrowej, które uzyskały decyzję o pozwoleniu na budowę przed dniem 2 lipca 2024 r., przepisów art. 6g ustawy zmienianej w art. 1 nie stosuje się. ” „ Art. 24. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 10 w zakresie art. 6g, który wchodzi w życie z dniem 2 lipca 2024 r. ” ; 2) art. 78 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688), który stanowi: „ Art. 78. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem: 1) art. 1 pkt 62 lit. e w zakresie ust. 3b oraz art. 67 ust. 3 pkt 3, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.; 2) art. 1 pkt 10 w zakresie art. 8f i art. 8g ust. 3 i 4, pkt 12 w zakresie art. 13b pkt 1 i art. 13i ust. 3 pkt 4, 7 i 11, pkt 17 lit. d, g i lit. k w zakresie pkt 13c, pkt 25 w zakresie art. 27b ust. 4 pkt 3 i 7, pkt 29 lit. b, pkt 38 lit. b tiret drugie, tiret trzecie w zakresie pkt 7b i tiret piąte w zakresie pkt 11, pkt 39 w zakresie art. 37eb ust. 4 pkt 1 i art. 37ec ust. 2 pkt 3 i 8, pkt 45 lit. a tiret drugie, trzecie i tiret szóste w zakresie pkt 7, pkt 47 lit. a tiret czwarte i szóste, pkt 53 i 60, pkt 62 lit. b i f, pkt 63 i 64, art. 6 pkt 1 lit. a i b, art. 11-13, art. 14 pkt 2 lit. b, art. 16 pkt 3, art. 22 pkt 1 i 3, art. 27 pkt 4-9, art. 37 pkt 2 lit. d w zakresie ust. 8 i 9, art. 39 pkt 2, art. 41 pkt 1 w zakresie pkt 4a, art. 43 pkt 1, 3, 5, 10, pkt 11 lit. b i pkt 13 lit. a w zakresie ust. 1, art. 54, art. 56 ust. 2, art. 62, art. 67 ust. 3 pkt 3 i art. 75-77, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2026 r. ” . a) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r. poz. 88, 1557, 1768, 1783, 1846, 2206 i 2687 oraz z 2023 r. poz. 553. Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 11)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 553), która weszła w życie z dniem 23 kwietnia 2023 r.. Ustawa określa: 1) warunki i tryb lokalizowania, budowy i przebudowy elektrowni wiatrowych; 2) zasady i sposób konsultowania ze społecznością lokalną lokalizowania elektrowni wiatrowych; 3) zasady lokalizowania nowej zabudowy mieszkaniowej w sąsiedztwie elektrowni wiatrowych; 4) zasady lokalizowania, budowy i przebudowy sieci elektroenergetycznych najwyższych napięć w sąsiedztwie elektrowni wiatrowych; 5) zasady partycypacji mieszkańców gminy w korzyściach wynikających z lokalizacji elektrowni wiatrowych; 6) zasady bezpiecznej eksploatacji elementów technicznych elektrowni wiatrowych. 2. Ustawy nie stosuje się do inwestycji realizowanych i użytkowanych na obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej, w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 960, 1688 i 2029). Art. 1a2)Dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.. W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2023 r. poz. 1506, 1597, 1688, 1890, 2029 i 2739.), ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, z późn. zm.4)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2023 r. poz. 553, 967, 1506, 1597, 1681, 1688, 1762, 1890, 1963 i 2029.) oraz ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1094, z późn. zm.5)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2023 r. poz. 1113, 1501, 1506, 1688, 1719, 1890, 1906 i 2029.). Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) elektrownia wiatrowa - instalację odnawialnego źródła energii, składającą się z części budowlanej stanowiącej budowlę w rozumieniu prawa budowlanego oraz urządzeń technicznych, w tym elementów technicznych, w której energia elektryczna jest wytwarzana z energii wiatru, o mocy większej niż moc mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2023 r. poz. 1436, 1597, 1681 i 1762); 2) elementy techniczne - wirnik z zespołem łopat, zespół przeniesienia napędu, generator prądotwórczy, układy sterowania i zespół gondoli wraz z mocowaniem i mechanizmem obrotu; 36)Dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.) całkowita wysokość elektrowni wiatrowej - wysokość elektrowni wiatrowej mierzoną od poziomu gruntu do najwyższego punktu tej elektrowni przy maksymalnym wzniesieniu łopaty wirnika, wliczając w to część budowlaną, stanowiącą budowlę w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, oraz urządzenia techniczne; 46)Dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.) eksploatujący elektrownię wiatrową - podmiot, który ma siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony