Wśród udokumentowanych wydarzeń w historii kartuzów wymienia się m.in.: 180px|thumb|Zamek Odrzański w 1360 książę szczeciński Barnim III sprowadził zakonników i w Grabowie pod Szczecinem ufundował im kartuzję Gottesgnade (dosł. łaska Boża); w połowie XVI w. (reformacja) kartuzi opuścili Grabowo, a posiadłości klasztorne przekształcone zostały w domenę książęcą (zob. Barnim IX i historia Zamku Odrzańskiego), w 1381 Jan z Rusocina założył kartuzję pod Gdańskiem w Kartuzach – Paradisus Beatae Mariae. Fundacja kartuska w XVIII w. słynęła z bogactwa, wyrobu słynnego likieru i działalności charytatywnej, z inspiracji księcia brzesko-legnickiego Ludwika II w latach 1423-1424, powstał również klasztor Passionis Christi na wschód od stolicy księstwa legnickiego, na prawym brzegu Kaczawy, w 1477 w Świdwinie (u schyłku panowania krzyżackiego) został wybudowany klasztor zakonu kartuzów (sekularyzowany w 1539), kartuzję Domus Compassion Mariae w Gidlach k. Radomska założyła w 1642 wdowa po podkomorzyn koronnym Zuzanna z Dębskich Oleska, w 1648 Kazimierz Lew Sapieha w Berezie Kartuskiej nad Jasiołdą w województwie brzeskolitewskim założył kartuzję św.