Na początku 1956 ze względu na pogarszający się stan zdrowia odszedł na emeryturę.
Zmarł w Łodzi, został pochowany 11 maja na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera B2 rząd 7 grób 26).
Działalność polityczna Zygmunt Szymanowski od 1900 był związany z Polską Partią Socjalistyczną (PPS), podczas pobytu w Berlinie współpracował również z Gazetą Robotniczą. W 1905 poparł strajk powszechny w Królestwie Polskim, został aresztowany i zesłany do Kijowa, po sześciu miesiącach powrócił nielegalnie na ziemie polskie. W 1905 uczestniczył w IX Zjeździe PPS w Wiedniu i w wyniku rozłamu przystąpił do PPS – Lewica do której należał w latach 1906–1907. W latach 1915–1919 był członkiem PPS – Frakcja Rewolucyjna. W latach 1930–1939 był wiceprezesem Ligi Obrony Praw Człowieka i Obywatela, a w 1941 roku został współzałożycielem organizacji Polscy Socjaliści. Po wkroczeniu Armii Czerwonej na ziemie polskie został posłem Krajowej Rady Narodowej, a po wyborach parlamentarnych w 1947 roku posłem na sejm z ramienia PPS. Po włączeniu PPS do PZPR w 1948 został jej członkiem i od 22 grudnia 1948 aż do swojej śmierci był członkiem KC PZPR.