Po zwycięstwie kawalerii Budionnego pod Woroneżem i Kastornoje w październiku i listopadzie 1919 r., a następnie odbiciu przez czerwonych Charkowa 11 grudnia tego samego roku Armia Czerwona posuwała się w szybkim tempie na południeJ. D. Smele, The "Russian"..., s. 134.P. Kenez, Red Advance..., s. 220-222.. Do upadku Charkowa biali wycofywali się w zorganizowany i uporządkowany sposób, jednak po utracie tego ośrodka ich odwrót zamienił się w bezładną ucieczkę, tym bardziej, że razem z żołnierzami przemieszczali się ranni i chorzy na tyfus. 16 grudnia 1919 r. Armia Czerwona osiągnęła linię Kupiańsk-Swatowe-Biełołucka.
Aby nie dopuścić do przekroczenia przez czerwonych Dońca, biali zdołali skoncentrować w regionie zgrupowanie złożone z 4 korpusu dońskiego pod dowództwem gen. Pawłowa, 2 korpusu kubańskiego gen. Ułagaja, 3 korpusu kubańskiego gen. Szkury oraz 3 dywizji kawalerii gen. Czesnokowa. Główne uderzenie w ramach operacji donbaskiej miała przeprowadzić 1 Armia Konna, uderzając w kierunku stacji kolejowych Popasna i Iłowajska oraz Debalcewa. Równocześnie części sił czerwonych powierzono zadanie uderzenia na Taganrog, by nie pozwolić białym na wycofanie się na wschód i przeciąć kontrolowany przez nich obszar na półP. Kenez, Red Advance..., s. 222..