Czyszczenie kamienic – w polskiej literaturze zachowanie właścicieli nieruchomości bądź osób działających w ich imieniu w stosunku do mieszkańców polegające na utrudnianiu zamieszkiwania w kamienicy w celu pozbycia się niechcianych lokatorów za pomocą różnych sposobów, m.in. odcięcie dostępu do mediów bądź wywieranie różnego rodzaju presji, by osoby te wyprowadziły się z mieszkania.
Zabieg ten stosują najczęściej nowi właściciele nieruchomości, planujący doprowadzić do jak najszybszego opróżnienia budynku i zmianę dotychczasowego jego przeznaczenia bądź nawet wyburzenia i wybudowanie nowego. Proces ten najczęściej dotyka lokatorów mieszkań komunalnych i socjalnych w zreprywatyzowanych kamienicach. Zdarza się jednak, że ofiarą czyścicieli padają też osoby posiadające mieszkania na własność.
Geneza Zanim „czyszczenie kamienic” zostało spenalizowane w polskim kodeksie karnym, prawo chroniło lokatorów, którzy mieszkania w kamienicach dostawali jeszcze z przydziału. Jeśli właściciel chciał się ich pozbyć, mógł rozwiązać umowę z zachowaniem trzyletniego okresu wypowiedzenia tylko w wypadku, gdy w mieszkaniu chciał zamieszkać on sam lub jego najbliżsi, jednakże dzięki tzw. „czyścicielom” kamienic prawo można było omijać.