W 1861 po ogłoszeniu przez cara amnestii, która pozwalała na powrót do domów zesłańcom i emigrantom, wrócił do kraju i zamieszkał przy rodzinie w guberni mohylewskiej, działał tam w polskich organizacjach konspiracyjnych. Podczas powstania styczniowego został naczelnikiem wojskowym powiatu Bychowskiego w guberni Mohylewskiej. Oddział Ancypy walczył w okolicach folwarku Sielec-Bołonow w gminie Głuche na trakcie mohylewsko – bobrujskim. Sytuacja oddziału była bardzo trudna, okoliczni chłopi wspomagali wojsko rosyjskie i organizowali obławy na powstańców. Ildefons Ancypa został schwytany i uwięziony. Wyrokiem rosyjskiego sądu wojskowego został skazany wraz z podporucznikiem Korsakiem, chorążym Janem Mancewiczem i chorążym Michałem Mancewiczem na śmierć. Wyrok wykonano 18 czerwca 1863 roku o godz. 10.00 rano w Mohylewie.
Bibliografia Edward Maliszewski, Rok 1863 na Kresach Mohilewskich, Wydawnictwo "Straży Kresowej", Warszawa 1920 Edward Maliszewski, Organizacja Powstania Styczniowego, Polska Skł. Pomocy Szkolnej L.