Największą różnorodność zachowań wykazuje smuklik sześciopasy: w Europie Środkowej tworzy agregacje samotnic, podczas gdy w południowej Grecji tworzyć może stadne kolonie lub właściwe społeczności z podziałem na królowe i robotnice.
Do rodziny należą gatunki wydające jedno jak i więcej pokoleń w ciągu roku, polilektyczne jak i oligolektyczne. Do polilektycznych (zbierających pyłek z różnych roślin) należy większość gatunków występujących w Polsce. Oligolektyczny jest natomiast np. rodzaj wrzałka (Systropha), wyspecjalizowany w kwiatach powoju. Liczne gatunki są ważnymi zapylaczami roślin uprawnych. Niektóre smuklikowate są aktywne wieczorem albo wręcz nocą, co jest rzadkim zachowaniem wśród pszczół.
Rozprzestrzenienie Rodzina rozsiedlona kosmopolitycznie. Badania molekularne wskazują z prawdopodobieństwem a posteriori około 40%, że wywodzi się z Nowego Świata. W Ameryce Północnej występują 34 rodzaje. W Europie stwierdzono nieco ponad 300 gatunków. Z Polski wykazano 105 gatunków należących do 11 rodzajów (zobacz: smuklikowate Polski). W Polsce przedstawiciele rodziny preferują tereny ciepłe i suche, zamieszkując głównie przydroża, pola i skraje lasów.