Władimir Iljicz Afanasjew (ros. Владимир Ильич Афанасьев, ur. 24 kwietnia 1921 we wsi Nikandrowka w guberni woroneskiej (obecnie nie istnieje; terytoria obwodu woroneskiego), zm. 20 maja 1979 w Moskwie) – radziecki lotnik wojskowy i pilot doświadczalny, podpułkownik, Bohater Związku Radzieckiego (1944).
Życiorys Do 1938 skończył 7 klas szkoły w Borisoglebsku, 1938–1939 pracował jako ślusarz w Woroneżu, w 1939 ukończył aeroklub w Woroneżu. Od grudnia 1939 służył w Armii Czerwonej, w 1940 skończył wojskową szkołę lotniczą w Borisoglebsku, w której następnie do listopada 1941 był lotnikiem-instruktorem. W listopadzie 1941 został lotnikiem sformowanego właśnie z instruktorów tej szkoły 630 pułku lotnictwa myśliwskiego i w lutym 1942 skierowany na front wojny z Niemcami, później od czerwca 1942 do maja 1945 walczył w składzie 253/145 gwardyjskiego pułku lotnictwa myśliwskiego jako lotnik, dowódca klucza, zastępca dowódcy i dowódca eskadry, w 106 Dywizji Lotnictwa Myśliwskiego Obrony Przeciwlotniczej na Froncie Północno-Zachodnim (luty 1942–czerwiec 1943), na Zachodnim Froncie Obrony Przeciwlotniczej (czerwiec 1943–kwiecień 1944), Północnym Froncie Obrony Przeciwlotniczej (kwiecień–grudzień 1944) i ponownie Zachodnim Froncie Obrony Przeciwlotniczej (grudzień 1944–maj 1945).