Do materiałów miękkich (papirusu, płótna, pergaminu, a następnie papieru) wykorzystywano w kolejności: zaostrzoną trzcinkę (kalamos), pędzelek i pióro. U Rzymian trzcinka musiała być skośnie ścięta, a na końcu rozgniatana w kształt małego pędzelka. W Grecji stosowano grubsze i twardsze trzciny, rozszczepione w taki sposób, aby możliwe było kreślenie nawet bardzo cienkich linii. W krajach muzułmańskich używano odpowiednika tych narzędzi nazywanego kalamem, który był docinany w sposób dobrany do rodzaju pisma. Około IV wieku popularne do pisania na pergaminie (później również papierze) stało się ptasie pióro pochodzące w głównej mierze od łabędzia lub gęsi. Pióro należało właściwie zaostrzyć (cienko i ostro lub płasko) i rozszczepić na końcu.
Do tworzenia napisów na materiałach miękkich niezbędny był także atrament. Najczęściej wykorzystywany był koloru czarnego, jednak produkowano również atramenty kolorowe - głównie czerwone, ale także zielone, niebieskie żółte lub białe. Znajdowały one zastosowanie w tytułach lub inicjałach rękopisów czy podpisach dostojników. Do cennych dokumentów często stosowano również złotą i srebrną farbę. W starożytności i średniowieczu korzystano głównie z atramentu węglowego.