Operacja bugurusłańska – działania wojenne prowadzone przez Grupę Południową Frontu Wschodniego Armii Czerwonej przeciwko Armii Zachodniej, głównemu zgrupowaniu białej Armii Rosyjskiej.

Łącznie w operacji brało udział po stronie czerwonych 49 tysięcy żołnierzy, 585 karabinów maszynowych oraz 152 działa. Siły białych były ponaddwukrotnie słabsze liczebnie.

Tło wydarzeń W marcu i kwietniu 1919 r. biała Armia Rosyjska adm. Aleksandra Kołczaka przeprowadziła szeroko zakrojoną ofensywę, w wyniku której dotarła do linii Buzułuk-Czystopol, na odległość 80 km od Kazania i Samary oraz 100 km od SymbirskaJ. D. Smele, Civil war..., s. 310.. Sztab adm. Kołczaka planował dalsze działania ofensywne, aż do zdobycia Moskwy i obalenia bolszewickiego rząduJ. D. Smele, Civil war..., s. 311.. W obliczu zagrożenia bolszewiccy przywódcy zdecydowali, że większość uzupełnień będzie kierowana do Frontu Wschodniego Armii Czerwonej toczącego walkę z Kołczakiem, nie zaś na południe do walki z Kozakami dońskimi i wojskami gen. Denikina, które uznano za mniejsze zagrożenieJ. D. Smele, Civil war..., s. 315.. Opracowany został również plan kontrofensywy złożonej z kilku operacji, które miały przeprowadzać Grupa Północna Frontu Wschodniego pod dowództwem Wasilija Szorina oraz Grupa Południowa dowodzona przez Michaiła Frunzego.