Gąbki (Porifera) – typ prymitywnych, beztkankowych zwierząt wyłącznie wodnych (najczęściej morskich), osiadłych, zwykle kolonijnych, o nieregularnym i najczęściej zmiennym kształcie, charakteryzującym się brakiem symetrii. Gąbki należą do najstarszych zwierząt: zbliżone do nich formy występowały już 760 milionów lat temu. W zapisie kopalnym znane są z prawdopodobnych skamieniałości ediakarskich, datowanych na około 600 mln lat (gąbki krzemionkowe) oraz kambryjskich (gąbki pospolite i wapienne); biomarkery wskazują, że gąbki pospolite mogły pojawić się już w kriogenie. Typ obejmuje około 9 tysięcyCatalogue of life: 31st July 2018 poznanych dotąd współczesnych gatunków w obrębie ok. 680 rodzajów, z czego tylko 150 żyje w wodach słodkich. Są szeroko rozpowszechnione na kuli ziemskiej, głównie w strefach przybrzeżnych oraz na dnie płytkich mórz.

Charakterystyka ogólna lewo|mały|nadecznik stawowy to przykład gąbki słodkowodnej Gąbki są przedstawicielem nibytkankowców (Parazoa). Są to wielokomórkowce, których komórki charakteryzują się wysoką specjalizacją pod względem funkcji. Tworzą one wyraźną warstwę zewnętrzną i wewnętrzną, a między nimi występuje mezohyl, nieprawidłowo nazywany mezogleą.