Dwie pierwsze grupy gąbek (Demospongiae i Hexactinellida) łączone są razem jako Silicea, ale liczne badania genetyczne Silicea, Calcarea i Homoscleromorpha nie potwierdzały ich monofiletyzmu, a więc tradycyjnie rozumiane gąbki byłyby parafiletyczne i należałoby zrezygnować ze stosowania terminu Porifera w znaczeniu taksonomicznym. Kompleksowe badania przeprowadzone przez międzynarodowy zespół naukowców w 2009 roku wskazują jednak na pochodzenie wszystkich gąbek od wspólnego przodka, który jednocześnie nie był przodkiem pozostałych zwierząt. Jeśli wyniki tych badań zostaną potwierdzone przez kolejnych badaczy, Porifera zostaną uznane za takson monofiletyczny.
Tradycyjne ujęcie Tradycyjnie gąbki dzieli się na 2 podtypy z 4 gromadami: Podtyp: gąbki komórkowe (Cellulariae): Gromada: † archeocjaty (Archaeocyatha); Gromada: gąbki pospolite (Demospongiae); Gromada: gąbki wapienne (Calcarea); Podtyp: gąbki syncycjalne (Symplasmae): Gromada: gąbki szklane (Hexactinellida).
Systematyka gąbek współczesnych
Superregnum: Eukaryota / Nadkrólestwo: Eukariota
Regnum: Animalia / Królestwo: Zwierzęta
Subregnum: Parazoa / Podkrólestwo: Beztkankowce
Phylum: Porifera=Sponginaria / Typ: Gąbki
Subphylum: Cellulariae / Podtyp: Gąbki komórkowe
Classis: Demospongiae / Gromada: Demospongiae