W 1743 był sekretarzem hrabiego de Montaigu, ambasadora Francji w Wenecji, z której funkcji po jedenastu miesiącach został zwolniony. W 1744 powrócił do Paryża, gdzie dostał się do wyższego towarzystwa. W 1745 poznał Thèrese Levasseur, dwudziestotrzyletnią bieliźniarkę z Orleanu, która została jego kochanką, a w 1768 żoną. Mieli pięcioro dzieci, które oddali do przytułków nie nadając im nawet imienia.
Sukces literacki Początkiem działalności pisarskiej Rousseau stała się odpowiedź na konkurs ogłoszony przez Akademię w Dijon na temat: Czy odnowienie sztuk i nauk przyczyniło się do odnowienia obyczajów? (1749). Jego Rozprawa o naukach i sztukach uzyskała zaszczytną pierwszą nagrodę. Rousseau obciążył winą za istniejące zło postęp i cywilizację, równocześnie rzucając hasła powrotu do natury. Dzieło przyniosło mu duży rozgłos i pozwoliło zawrzeć wpływowe znajomości. Następne 12 lat to okres intensywnej pracy twórczej, w trakcie której powstały liczne teksty filozoficzne i literackie, poświęcone filozofii języka, filozofii społecznej i politycznej, ekonomii politycznej. W początkowych latach zajmował się ponadto muzyką - jako autor tekstów, kompozytor i teoretyk. Przez krótki czas współpracował z encyklopedystami (artykuły do Encyklopedii o ekonomii politycznej i muzyce).