Wieści o szerzeniu się dżumy dotarły do Braniewa już w połowie września 1709 roku, wzbudzając wśród władz i mieszkańców niepokój. Mimo stosowania różnych środków zapobiegawczych (jak okadzanie pomieszczeń) na początku października 1709 roku zaraza dotarła do miasta. Przywlókł ją tu ponoć pewien przyjezdny z Królewca. Już w listopadzie wymierały całe domostwa. Chorych umieszczano w domach dla trędowatych przed bramami miasta oraz przystąpiono do budowy w miejskim lesie baraków drewnianych dla zadżumionych mieszkańców. Mimo to dżuma nadal zbierała w mieście obfite żniwo, przesilenie miało miejsce w 1710 roku. W samym Braniewie zmarło ok. 1050 osób, a na obszarze parafii braniewskiej do 8 tys. osób. Największa śmiertelność była wśród ludności Nowego MiastaFlis, Stanisław Dżuma na Mazurach i Warmii w latach 1708–1711 Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 4, 473-523 1960..