Marian Zdzisław Pawlak (ur. w 10 lipca 1935 w Nowinach, zm. 26 grudnia 2016 w Bydgoszczy) – polski historyk, prof. dr hab.

Życiorys Wczesne lata Urodził się w rodzinie rolników Konstantego i Anny z Raczkowskich. W 1942 Pawlakowie zostali przesiedleni do wsi Kolonia Borzymie, w 1944 zamieszkali w folwarku Borzymie, po wojnie powrócili do Nowin.

W 1955 ukończył I Liceum Ogólnokształcące im. Ziemi Kujawskiej we Włocławku i rozpoczął studia na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jako student ostatniego roku, od 25 marca do 30 czerwca 1960 pracował jako bibliotekarz w Książnicy Miejskiej w Toruniu. 29 czerwca 1960 obronił pracę pt. Jan Henryk Dąbrowski, szkic biograficzny 1795-1818, pisaną pod kierunkiem prof. Jadwigi Lechickiej, uzyskując tytuł zawodowy magistra.

Od 16 sierpnia 1960 do 31 sierpnia 1961 pracował jako nauczyciel w Zasadniczej Szkole Zawodowej w Lipnie. Jednym z jego uczniów był Lech Wałęsa.