1968) jest absolwentem Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Dorobek naukowy W obszarze zainteresowań prof. Mariana Pawlaka leżała historia Polski od XVI do XVIII wieku, historia oświaty i wychowania, historia oświaty na Kujawach i Pomorzu w epoce staropolskiej oraz historia regionalna. Jest autorem przeszło 200 publikacji i 9 książek, oraz współautorem i redaktorem kolejnych ośmiu książek w tym zakresie. Był autorem biogramów publikowanych w Polskim słowniku biograficznym, Włocławskim słowniku biograficznym i wydawnictwach okolicznościowych.

Był specjalistą w zakresie badań nad dalszą nauką w szkołach wyższych absolwentów gimnazjów z Pomorza Nadwiślańskiego w czasach nowożytnych. Wypromował przeszło 200 magistrów i sześciu doktorów. Recenzował 6 prac habilitacyjnych i 13 prac doktorskich. Był też recenzentem projektów Komitetu Badań Naukowych oraz w postępowaniach o nadanie tytułu profesora.

Współtworzył kolegium redakcyjne czasopism: Przegląd Regionalny, Universitas Gedanensis, Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie, półrocznika Pomorskiego Towarzystwa Filozoficzno-Teologicznego i wydawnictw Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.