thumb|240px|Cieśniny tureckie: Dardanele (na żółto), morze Marmara, Bosfor (na czerwono) thumb|240px|Cieśniny w starożytności thumb|240px|Bosfor
Cieśniny tureckie, cieśniny czarnomorskie – cieśniny Morza Śródziemnego w Turcji pomiędzy Azją Mniejszą a Tracją. Zbiorcza nazwa na: Dardanele, morze Marmara i Bosfor. Ich łączna długość wynosi 330 km.
Stanowią granicę pomiędzy Europą a Azją. Po obu stronach Bosforu i nad północną częścią morza Marmara rozpościera się największe i najludniejsze miasto Turcji – Stambuł, potężna metropolia już od czasów starożytnych (pierwotnie Bizancjum, a następnie Konstantynopol).
Cieśniny są ważnym szlakiem handlowym – jedynym połączeniem Morza Czarnego z Morzem Śródziemnym (poprzez Morze Egejskie). Od XIX wieku były przedmiotem rywalizacji pomiędzy Rosją, Turcją i mocarstwami zachodnimi. Prawo swobodnego przepływu statków handlowych przez cieśniny gwarantuje konwencja z Montreux.