Polski Zespół Artystyczny Pieśni i Tańca „Wilia” – pierwszy zespół artystyczny powołany przez Polaków mieszkających po wojnie na terytorium ZSRR, występujący z repertuarem w języku polskim i propagujący elementy polskiego folkloru. Oprócz działalności artystycznej stanowił on swego rodzaju „kuźnię kadr” przyszłych działaczy społecznych, organizacji działających wśród polskiej mniejszości na Litwie.
Historia zespołu
Tło historyczne i początki zespołu Po wyparciu w lipcu 1944 roku Niemców z okupowanych terenów Litwy, łącznie z Wileńszczyzną przyłączoną do niej w 1940 roku, Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego (PKWN) i rząd Litewskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (LSRR) podpisały układ „O ewakuacji obywateli polskich z terytorium LSRR i ludności litewskiej z terytorium Polski”. Korzystając z tego układu do 1947 roku obszar wcielonej do Litwy Wileńszczyzny opuściło 171 168 jej dawnych mieszkańcówA. Srebrakowski, Polacy w Litewskiej SRR 1944-1989, Toruń 2001, s. 98.. W czasie przesiedlenia ludności, do końca 1945 roku, w Wilnie działały jeszcze dwa polskie teatry. Jednak później przez całą dekadę Polacy byli pozbawieni występów artystycznych w ich języku ojczystym. Sytuacja zmieniła się w roku 1955, kiedy obchodzono setną rocznicę śmierci Adama Mickiewicza.