thumb|Zarodniki mały mały Łysak ciemnotrzonowy (Gymnopilus picreus (Pers.) P. Karst.) – gatunek grzybów należący do rodziny Galerinaceae.

Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Gymnopilus, Galerinaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1798 roku Christiaan Hendrik Persoon, nadając mu nazwę Agaricus picreus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1879 roku Petter Adolf Karsten. Synonimy: Agaricus picreus Pers. 1798 Derminus picreus (Bull.) J. Schröt. 1889 Flammula picrea (Pers.) Quél. 1886 Fulvidula picrea (Pers.) Singer 1937 Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r.

Morfologia Kapelusz Średnica 1,5–4,5 cm, u młodych owocników półkulisty, z wiekiem łukowaty, w końcu płaskołukowaty z niewielkim wgłębieniem na środku. Jest nieco higrofaniczny. W stanie wilgotnym matowy, pomarańczowo-brązowy, czerwonobrązowy do czerwonawo-rdzawego, szczególnie w centrum, czasem także żółto-rdzawy do rdzawobrązowego, w kierunku brzegu brązowo-żółty, ochrowo-żółty do ciemnożółtego. W stanie suchym jaśniejszy, brązowo-żółty. Powierzchnia pozornie naga, ale pod soczewką drobnoziarnista lub ziarnista, brodawkowato-włosista, delikatnie łuskowata lub włóknisto-brodawkowata.