Irena Turnau (ur. 7 marca 1925 w Świętem, zm. 2 sierpnia 2008 w Warszawie) – polska historyk kultury materialnej i etnograf historyczny, socjolog, profesor doktor habilitowany.
Życiorys Córka Stanisława Turnaua i Jadwigi ze Świeżyńskich, urodziła się na Podkarpaciu. W latach 1943–1945 studiowała na tajnym Uniwersytecie Ziem Zachodnich w Warszawie, a następnie kontynuowała naukę na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1946 ukończyła studia i rozpoczęła pracę jako asystentka w Zakładzie Socjologii Uniwersytetu Wrocławskiego, pod kierunkiem prof. Pawła Rybickiego napisała pracę doktorską o ludności współczesnego Wrocławia. W 1950 rozpoczęła pracę jako adiunkt w bibliotece Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, a po trzech latach przeszła do Instytutu Historii Kultury Materialnej Polskiej Akademii Nauk (PAN). W latach 1954–1961 była tam adiunktem, 1961–1971 docentem i od 1971 profesorem. Równocześnie była pracownikiem Instytutu Archeologii i Etnologii PAN, gdzie kierowała Pracownią Ikonograficzną i Zakładem Dokumentacji. Habilitowała się na mocy uchwały z 27 kwietnia 1961 roku w Instytucie Historii Kultury Materialnej Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, na podstawie pracy pt. Zmiany w wytwórczości tekstylno-odzieżowej na ziemiach środkowej Polski w XVIII w..