Pojęcie diety śródziemnomorskiej zostało wprowadzone i zbadane przez amerykańskiego fizjologa Ancela Keysa, który opisał jej wpływ na epidemiologię chorób sercowo-naczyniowych w studium Seven Country StudyAncel Benjamin Keys, How to eat well and stay well, the Mediterranean way, Doubleday, 1975, .
Definicja mały|Sałatka pomidorowa Pojęcie diety śródziemnomorskiej odnosi się do modelu żywieniowego inspirowanego dietą typową dla mieszkańców Włoch i Grecji. Wybór tego obszaru geograficznego i okresu historycznego opiera się na argumentach naukowych oraz epidemiologicznych.
Kraje położone w basenie Morza Śródziemnego mają dostęp do tej samej żywności, pochodzącej z rolnictwa, pasterstwa i rybołówstwa. Równocześnie na tych obszarach geograficznych, na początku lat sześćdziesiątych XX wieku, oczekiwana długość życia była jedną z najwyższych na świecie. Jak pisał Ancel Keys, częstotliwość występowania schorzeń takich jak choroba niedokrwienna serca, niektóre nowotwory oraz choroby przewlekłe związane z dietami stosowanymi w wielu innych regionach świata, należała do najniższych na świecie.