Encyklopedia wychowawcza – wielotomowa, polska encyklopedia pedagogiczna wydana w latach 1880–1923 w Warszawie.
Historia Została zainicjowana przez księcia Jana Tadeusza Lubomirskiego w 1880 i wychodziła do 1894, kiedy z powodu braku wystarczającej liczby prenumeratorów uległa 5-letniemu zawieszeniu. W 1899 ks. Lubomirski przelał prawa do jej wydawania oraz cały nakład, jaki pozostał, na specjalnie utworzony komitet redakcyjny pod kierownictwem redaktora naczelnego Romana Plenkiewicza, który przed śmiercią przekazał od zeszytu 5 tomu 4 dalsze prowadzenie wydawnictwa Janowi Nitowskiemu.
Encyklopedia z przerwami wychodziła do lat 20. XX wieku. Pierwsze cztery tomy (każdy po 8 zesz.) opublikowane zostały w latach 1880–1890. Kolejne tomy publikowane były w latach 1900–1914, kiedy encyklopedia została po raz drugi zawieszona z braku funduszy na czas I wojny światowej. Wznowiono ją w 1919, kiedy Jan Nitowski w imieniu komitetu redakcyjnego przelał prawo dalszego jej wydawania oraz pozostały po niej remanent na Instytut Pedagogiczny w Warszawie w osobie jego dyrektora Pawła Sosnowskiego. Państwowy Instytut Pedagogiczny wystąpił do Ministerstwa z wnioskiem o subsydium i z końcem 1920 uzyskał zapomogę do sumy 100 000 marek polskich.