thumb|Xyris bracteata thumb|Xyris complanata thumb|Zbiorowisko z Xyris complanata thumb|Xyris difformis Xyris – rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny łuczydłowatych. Obejmuje co najmniej 250 gatunków, a według The Plants of World Online nawet 380. Rośliny te są szeroko rozprzestrzenione w strefie tropikalnej, subtropikalnej i ciepłego klimatu umiarkowanego na wszystkich kontynentach poza Europą, we wschodniej części Ameryki Północnej sięgają na północy po Kanadę. Główne ośrodki zróżnicowania znajdują się na Wyżynie Gujańskiej oraz w Amazonii (w Brazylii rośnie 150 gatunków), a mniejsze w Afryce subsaharyjskiej (występuje tam co najmniej 25 gatunków) i Australazji (w Australii obecnych jest 20 gatunków, z czego 17 to endemity, w południowo-wschodniej Azji – 18 gatunków). Rośliny siedlisk mokradłowych. Ich kwiaty zapylane są przez owady, a drobne nasiona roznoszone są przez wiatr.