Romana Józefa Pachucka, ps. „Anima” i Podolanka (ur. 26 lutego 1886 w Koluszkach, zm. 30 grudnia 1964 w Sokolnikach-Lesie) – polska aktywistka i działaczka ruchu kobiecego, sufrażystka i pedagożka. Przyczyniła się do wywalczenia przez kobiety praw wyborczych w 1918.

Życiorys Była córką Antoniego i Adelajdy z Kornackich. Początkowo nauki pobierała u Jadwigi Gizińskiej, Konstancji Swołyńskiej, w końcu Bronisławy Jastrzębowskiej. W 1904 mogła już udzielać domowych lekcji. Studentka polonistyki na Uniwersytecie Lwowskim (uczelni tej jednak nie ukończyła), uczestniczka wykładów w paryskiej Sorbonie (1908). Po zdobyciu uprawnień do nauczania w liceach żeńskich i seminariach nauczycielskich w roku szkolnym 1912/1913 pracowała w szkole Pauliny Hewelke (dziś IX Liceum Ogólnokształcące im. Klementyny Hoffmanowej w Warszawie), a w latach1914–1918) w prywatnej szkole Janiny Zdziennickiej, która, tak jak Pachucka, należała do Związku Równouprawnienia Kobiet Polskich. Od 1915 studiowała na Uniwersytecie Warszawskim, otrzymując tam absolutorium. Doktoryzowała się w 1919 na Uniwersytecie Jagiellońskim. Tematem jej pracy był Realizm nowożytny w Zachodniej Europie i w Polsce za czasów Komisji Edukacji Narodowej.