Trzecizna – termin ten używany był w dwóch znaczeniach; Po pierwsze „część dóbr ojczystych przypadająca kobiecie z tytułu spadku”; jednak częściej tłumaczy się trzeciznę w jej drugim znaczeniu jako „1/3 majątku pozostawiona do swobodnej dyspozycji właścicielowi”. Odgrywała duże znaczenie, ponieważ prawo średniowieczne nie przyznawało właścicielowi swobody rozporządzania majątkiem. Był ograniczony prawami pozostałych krewnych (głównie tzw. prawami bliższości). Zasadniczo w prawie polskim rzadko stosowano instytucję części swobodnej majątku. Szerzej była znana na zachodzie Europy, a także na LitwieW. Uruszczak „Historia państwa i prawa polskiego. Tom I (966-1795)” s. 318.
Prawo bliższości a ograniczenie dysponowania majątkiem Ograniczenia w rozporządzeniu majątkiem wynikały z ochrony interesów krewnych (tzw. praw bliższości). Prawo bliższości przejawiało się w m.in. w wymogu przyzwolenia krewnych () na alienację dóbr dziedzicznych, a nieraz i nabytychJ. Bardach „Trzecizna w litewskim prawie majątkowym XV i XVI w” s. 81. Prawo bliższości może mieć swoje źródło w dawnym ustroju rodowym. Inna teoria zakłada, że prawo bliższości było reakcją na indywidualizację prawa własności.