W 1986 r. zaproponowano podział na dwie odmiany: tobelo pantai (odmiana nadbrzeżna, która wchodzi w kontakt z innymi językami) i tobelo asli (odmiana używana w głębi wyspy). W latach 80. XX w. stwierdzono, że tobelo został poddany zarówno wpływom języka narodowego, jak i wpływom sąsiednich języków galela i kao.
Pod względem typologii ma charakter wysoce konserwatywny. Zachował szereg archaicznych cech, które zanikły w niektórych spokrewnionych językach regionu (szyk zdania SOV, rozbudowana morfologia czasownika – wyrażanie podmiotu i dopełnienia przy użyciu przedrostków, zachowawczy typ konstrukcji statycznych, obecność poimków). Niemniej wciąż wykazuje pewne cechy języków austronezyjskich (rozróżnienie inclusivus-exclusivus, obecność pojedynczego przyimka, złożony system orientacji przestrzennej), jako że obie rodziny znajdują się w strefie kontaktów. W tobelo występuje wiele zapożyczeń z lokalnego malajskiego. Sam również stał się źródłem pożyczek (np.