Kolczak (Echimys) – rodzaj ssaków z podrodziny kolczaków (Echimyinae) w obrębie rodziny kolczakowatych (Echimyidae).

Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ekwadorze, Peru, Brazylii i regionie Gujana.

Morfologia Długość ciała (bez ogona) 242–335 mm, długość ogona 250–395 mm; masa ciała do 760 g.

Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1809 roku francuski przyrodnik Frédéric Cuvier w artykule zatytułowanym Fragment pierwszych wspomnień pana F. Cuviera na temat zębów ssaków rozpatrywanych jako cechy rodzajowe, opublikowanym w czasopiśmie „Nouveau Bulletin des Sciences, par la Société Philomathique de Paris”. Cuvier nie wskazał gatunku typowego; Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) kolczak białolicy (E. chrysurus).

Etymologia Echimys (Echymis, Echinomys, Enchomys, Echmiys): ekhinos ‘jeż’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’. Loncheres (Lonchetes, Loncheris): gr. λογχηρης lonkhērēs ‘uzbrojony we włócznię’, od λογχη lonkhē ‘ostrze włóczni’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Myoxus chrysurus . Nelomys: gr. νηλης nēlēs ‘nielitościwy, bezlitosny’;