thumb|Tablica upamiętniająca poległych na kwaterze w Sosnowcu partyzantów OP „Surowiec” Brygady Zagłębiowskiej GL PPS-AK thumb|Teren przy ul. Floriańskiej w Sosnowcu, na którym powieszono pięciu konspiratorów GL PPS-AK Brygada Zagłębiowska – działająca na terenie Zagłębia Dąbrowskiego największa jednostka Gwardii Ludowej PPS podczas II wojny światowej. W 1943 scalona z Armią Krajową.

Historia Zagłębie Dąbrowskie razem z Górnym Śląskiem było jednym z obszarów największej działalności podziemnej Polskiej Partii Socjalistycznej (w zachodniej Małopolsce i na Śląsku nie przyjęła się obowiązująca od października 1939 do maja 1944 konspiracyjna nazwa „Ruch Mas Pracujących Polski – Wolność Równość Niepodległość”K. Englicht, S. Fertacz, Żołnierze zapomniani. Gwardia Ludowa PPS w Zagłębiu Dąbrowskim (1940–1945), w: "Nowe Zagłębie", nr. 3/4 (33/34), 2014, s. 42). Ściśle współpracujące ze sobą Okręgi GL PPS Zagłębie, Śląsk i Cieszyn w sumie liczyły razem ok. 11 tys. ludziP. Matusak, Polski ruch oporu 1939- 1945, Katowice 1987, s. 262., najsilniejsze zgrupowanie istniało w Zagłębiu i wynosiło 6008-6610 bojownikówA. Czystowski, Wolność, Równość, Niepodległość (22 października 1939 - 11 lutego 1945), „Z Pola Walki”, nr 33(123), Warszawa 1988, s.