Na początku XXI wieku na znaczeniu zyskały inne produkcje podejmujące rozrachunek z promowanym przez reżim Hoxhy prowincjonalnym kolektywizmem. Utwór Hasła (2001) Gjergja Xhuvaniego demaskował opresyjność systemu komunistycznego na przykładzie surrealistycznej opowieści o współzawodnictwie w układaniu ze skał na zboczach wzgórz olbrzymich sloganów. Utrzymany w stylistyce sepii Tunel (2002) Ilira Batki ukazywał problem zacofania społecznego Albańczyków, któremu nie sposób przeciwdziałać. Ojciec i chrzestny (2006) Dhimitra Anagnostiego, którego akcja również toczy się w latach 30., portretował konserwatywną albańską prowincję mierzącą się z nadejściem przybysza, który reprezentuje przemiany modernizacyjne na terenie Albanii. Szczególnym zjawiskiem była wszechstronna twórczość Fatmira Koçiego, która obejmowała tworzone w koprodukcjach utwory takie jak komedia współczesna Tirana, rok zerowy (2001), dramat historyczny Czas komety (2008) dotyczący okoliczności przyznania Albanii niepodległości oraz dramat kryminalny Amsterdam Express (2013).