podobno Garibaldi kilkakrotnie prosił ją o rękęBernhard Fetz „Die Biographie – zur Grundlegung ihrer Theorie”, Berlin, 2009, s. 457.. W podziękowaniu za ich ofiarną przyjaźń, Garibaldi przekazał jej rękopis swoich wspomnień, które szybko przetłumaczyła na język niemiecki i mogła opublikować przed innym biografem Garibaldiego Alexandre Dumas (starszym) w 1861 roku.
Okres kreteński Pod koniec 1865 roku Maria Esperance von Schwartz przeniosła swoją rezydencję na Kretę, gdzie, niepokojona walkami toczącymi się na wyspie w czasie kreteńskiego powstania, kazała wybudować uroczą willę w winnicach w Chalepie koło Chani. Sympatyzowała z powstańcami. Na jej prośbę Garibaldi wysłał na Kretę kontyngent 500 żołnierzy, aby wesprzeć powstanie. Dużą część swojego czasu i pieniędzy poświęcała instytucjom charytatywnym, zakładała szpitale, azyl, szkoły, tłumaczyła niemieckie podręczniki na współczesną grekę a kreteńskie pieśni ludowe, sagi na język niemiecki przybliżała też kreteński folklorKreta-Biene oder kretische Volkslieder, Sagen, Liebes-, Denk- und Sittensprüche (1874). czym zdobyła wielki szacunek zarówno wśród chrześcijan, jak i muzułmanów na Krecie. Z tego okresu wzmianki o niej w listach Władysława Tarnowskiego do Józefa Ignacego KraszewskiegoRękopisy 100 listów Wł. Tarnowskiego do J.I.