Działalność jurystów Nauka prawa w Starożytnym Rzymie sięga swoimi korzeniami czasów prawa archaicznego. Aż do 304 roku p.n.e., kiedy to Flavius podaje do publicznej wiadomości zbiór formuł procesowych, jurystami byli kapłani z kolegium kapłańskiego. Niechętnie dzielili się swoją wiedzą, byli specjalistami zarówno w prawie boskim (), jak i świeckim (). Ostatecznie ich monopol przełamał w połowie III wieku p.n.e. pierwszy plebejski Tiberius Coruncanius, kiedy to rozpoczął nauczanie prawa i udzielanie porad prawnych.
Juryści okresu przedklasycznego zwani byli później – czyli dawni. Ich działalność obejmowała głównie trzy kierunki: a) , czyli udzielanie praktycznej pomocy przy sporządzaniu aktów prawnych; b) , czyli odpowiedź na zapytania prawne w danej kwestii oraz c) , czyli układanie formuł procesowych, którymi musiały się posługiwać strony w czasie procesu formułkowego.
Pompeius, który był prawnikiem rzymskim żyjącym w II wieku n.e., za kolebkę nauki prawa uznawał napisane około 200 roku p.n.e. trzyczęściowe dzieło Sextusa Aeliusa Paetusa. Kolejnymi wybitnymi prawnikami byli Manilius, Brutus i Publius Mucius Scaevola, którzy podjęli się pierwszej próby usystematyzowania prawa cywilnego.