Instytut Marksizmu-Leninizmu przy KC KPZR () – główny ośrodek ideologiczny Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego funkcjonujący w latach 1921–1991.
Historia Instytucja została powołana w 1921 pod nazwą Instytutu Marksa-Engelsa (Институт К. Маркса и Ф. Энгельса). W 1923 założono Instytut Lenina (Институт Ленина). 13 marca 1931 GPU zajęło instytut, zaś jego szef, Dawid Riazanow, i 127 pracowników, w tym prawie wszyscy redaktorzy kompletnej edycji prac Marksa-Engelsa, zostali zwolnieni. Pod nowym kierownictwem postanowiono połączyć Instytut Marksa-Engelsa z Instytutem Lenina, tworząc Instytut Marksa-Engelsa-Lenina. W latach 1954–1956 instytut nosił nazwę Instytutu Marksa-Engelsa-Lenina-Stalina (Институт Маркса-Энгельса-Ленина-Сталина – ИМЭЛС). W latach 1956–1991 był nazywany Instytutem Marksizmu-Leninizmu przy Komitecie Centralnym KPZR, a w 1991 przemianowano go na Instytut Teorii i Historii Socjalizmu (Институт теории и истории социализма). W tym samym roku instytut zaprzestał działalności.
Był określany „cytadelą partyjnej ortodoksji”Patrz tytuł monografii o instytucie poniżej..