W połowie XVIII wieku liczba męskich szamanów zaczęła się zmniejszać na rzecz kobiet, a pod koniec XIX stulecia, kiedy Mapuche zostali ostatecznie spacyfikowani przez chilijskie siły rządowe, rolę machi przejęły całkowicie kobiety, koncentrując się na ceremoniach uzdrawiania i zapewniania żyzności pól.
Uważano, że zawód machi nie jest wybierany przez nich samych, lecz to oni są wybierani przez boga Mapuche – Ngnechena, władcę mężczyzn i ziemi. Odbywało się to poprzez doznawane wizje, głosy lub sny. Często status machi był dziedziczny w danym rodzie czy klanie, w XIX i XX wieku w linii żeńskiej.
Ceremonia Machitún Jest to jeden z najważniejszych rytuałów ludności Mapuche, akt uzdrowienia i odpędzania złych duchów, realizowany przez machi i kilku pomocników, najczęściej członków rodziny chorego. Do domu chorego sprowadza się machi, by ta mogła skontaktować się ze swoim duchem opiekuńczym (fileu lub vileo) i prosić go o uzdrowienie dla cierpiącego, a jeśli jest umierający – by ulżyć mu w bólu. Uzdrowicielka odmawia różnego typu modlitwy nad łożem chorego i okłada go ziołami leczniczymi.