mały|Fragment mechanizmu z Antykithiry, komputera analogowego z II wieku p.n.e. Aż do XVIII wieku nie były znane żadne urządzenia, które mogłyby dorównać mu poziomem zaawansowania. Niepasujące artefakty (ang. out-of-place artifact) – artefakty o znaczeniu historycznym, archeologicznym lub paleontologicznym, znajdujące się w niecodziennym kontekście, który podważa konwencjonalną chronologię historyczną. Takie przedmioty mogą wydawać się „zbyt zaawansowane” dla technologii, o której wiadomo, że istniała w tamtym czasie. Inne przykłady mogą sugerować kontakty między różnymi kulturami, które trudno wytłumaczyć konwencjonalnym rozumieniem historii.
Termin jest używany często w dziedzinach uznawanych za pseudonaukowe, takich jak kryptozoologia, paleoastronautyka czy kreacjonizm młodej Ziemi. Określenie to może opisywać szeroką gamę obiektów, od anomalii badanych przez naukę głównego nurtu, przez pseudoarcheologię, po obiekty, które okazały się mistyfikacjami lub mają przyziemne wyjaśnienia.