Proces ten wciąż nie jest dostatecznie zbadany i wyjaśniony.
Struktura gleby jest stosunkowo zmienną cechą gleb, zarówno w przestrzeni (wertykalnie i horyzontalnie), jak i w czasie. Szczególnie podatna na zmiany jest struktura warstwy przypowierzchniowej (np. ornej) pod wpływem czynników naturalnych (głównie klimatycznych) lub antropogenicznych (agrotechnicznych, zanieczyszczenia, specjalistycznych zabiegów strukturotwórczych).
Ze względu na genezę struktury dzieli się na: Naturalne – kształtowane naturalnie przez klimat i florę i faunę glebową. Występują pod zbiorowiskami roślinności naturalnej. Agrotechniczne – kształtowane przez zabiegi agrotechniczne, płodozmian oraz nawożenie. Stabilizowane – kształtowane przez specjalistyczne działania strukturotwórcze, takie jak dodawanie iłu lub gliny do lekkich gleb, dodawanie organicznych lub mineralnych odpadów, albo naturalnych lub syntetycznych środków mających wpłynąć na zmianę struktury.