thumb|180px|Włodzimierz Lenin Sytuacja rewolucyjna – pojęcie stworzone przez Włodzimierza Lenina w ramach jego teorii rewolucji socjalistycznej.
Definicja sytuacji rewolucyjnej Rewolucje nie są rezultatem pragnienia poszczególnych ludzi, grup czy nawet klas, lecz dokonują się wtedy, kiedy dojrzewają określone warunki, tj. kiedy powstaje sytuacja rewolucyjna. Jest to całokształt obiektywnych warunków, wyrażających ekonomiczny i polityczny kryzys społeczeństwa, i to taki kryzys, z którego wyjść nie można w ramach danego ustroju społecznego.
Lenin wyodrębnił trzy oznaki sytuacji rewolucyjnej.
Szczególnie ważne znaczenie ma uwaga Lenina, że dla sytuacji rewolucyjnej nie wystarcza, aby masy były niezadowolone i oburzone, trzeba jeszcze, aby klasy panujące nie mogły rządzić po staremu.
Innymi słowy, rewolucja niemożliwa jest bez kryzysu ogólnonarodowego, który obejmuje zarówno „doły”, jak i „góry”: „doły” nie chcą żyć po staremu, a „góry” nie mogą rządzić po staremu. Z tego wynika, że partia rewolucyjna klasy robotniczej nie może budować swojej taktyki opierając się jedynie na nastrojach mas;