Gabriela Zapolska swój najbardziej znany dramat „Moralność pani Dulskiej” dziejący się w mieszczańskich kręgach Lwowa opatrzyła podtytułem „tragifarsa kołtuńska”.
Kolejną warstwą społeczną, którą określono mianem kołtuńskiej stała się arystokracja uwieczniona w powieści "Lalka" Prusa. Zmanierowanie i kołtuństwo Izabeli, czy też puste i „kołtuńskie” postaci Tomasza Łęckiego (ojca Izabeli) i barona Krzeszowskiego do dziś ożywają na deskach kolejnych inscenizacji teatralnych i filmowych.
W początkach XX wieku na fali rozwoju ruchu ludowego prezes PSL Eustachy Rudziński w 1925 pisał, że "lud rolny, robotniczy i inteligencja […] zwalczą wcześniej czy później reakcję w Polsce, klerykalizm i ciemnotę, zwalczą mieszczańskie kołtuństwo i ugruntują [...] ludowładztwo".
Julian Tuwim opisał kołtuńskich mieszczan żyjących w mieszkaniach pokrytych pleśnią i kopciem, bezrefleksyjnie żujących gazetową papkę informacji, płynących w dżungli zdarzeń, szukających wszędzie podstępu i złodzieja ich pieniędzy oraz codziennie modlących się o wieczne odpoczywanie od śmierci, głodu i wojny.
Zobacz też dulszczyzna filister kołtun obskurantyzm
Przypisy
Kategoria:Grupy społeczne Kategoria:Etyka