Ennealophus N.E.Br. – rodzaj roślin należący do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae), obejmujący 6 gatunków występujących w zachodniej Ameryce Południowej, na obszarze od Ekwadoru do północnej Brazylii i północno-zachodniej Argentyny.

Morfologia thumb|left|E. euryandrus Pokrój Małe wieloletnie rośliny zielne, geofity cebulowe, przechodzące fazę spoczynku.

Pędy Podziemna cebula pokryta ciemnobrązową, papierzastą tuniką. Pęd kwiatostanowy prosty lub z kilkoma rozgałęzieniami.

Liście Kilka, mieczowatych do równowąskich, z równoległymi fałdami.

Kwiaty Okwiat w odcieniach niebieskiego do fioletowego, z kontrastującymi zabarwieniami u nasady. Listki okwiatu wolne, trzy położone w zewnętrznym okółku duże i pazurkowato zagięte, trzy wewnętrzne mniejsze, rozpostarte lub wzniesione, z elajoforami u nasady. Nitki pręcików zrośnięte cylindrycznie, główki ściśle przylegające do łatek szyjki słupka, pylniki położone bocznie, rozbieżne na szerokim łączniku. Szyjka słupka rozwidlona na niekiedy spłaszczone, a wówczas ze znamieniem położonym bocznie i odosiowo zakończonym grzebieniastymi wyrostkami lub na wierzchołkowo rosochate łatki ze znamieniem położonym wierzchołkowo.