Tyle, że w powieści, inaczej niż w słynnym dramaturgicznym wzorcu, zamiast dwóch zwaśnionych rodów mamy dwa zwaśnione narody”.
O powieści
Akcja powieści rozgrywa się w okupowanej Polsce w trakcie II wojny światowej. Głównym wątkiem fabularnym powieści jest motyw miłości młodej, polskiej więźniarki, Misi do niemieckiego strażnika, Wernera.
Problematyka powieści
Łagodne oko błękitu to twórcza transpozycja w czasy współczesne motywu nieszczęśliwej, zakazanej miłości, przedstawionej w dramacie Williama Szekspira Romeo i Julia. Za przesłanie Łagodnego oka błękitu uznaje się przede wszystkim głęboką wiarę w człowieka, w jego dobrą naturę. Janusz Kowalewski nazwał wątek miłości Misi i Wernera „światełkiem, które nie pozwoli zgasnąć nadziei i wierze w odrodzenie człowieka, ludzkości”. Tym samym powieść wpisuje się w nurt „nowego humanizmu”.
Kwestie genologiczne
Łagodne oko błękituuznawane jest za „wzorową i świetną” powieść psychologiczną. Stanisława Jazówna uznała Łagodne oko błękitu za najlepszą powieść w dorobku Zofii Romanowiczowej, w poprzednich – Przejściu przez Morze Czerwone i Słońcu dziesięciu linii krytyczka dostrzegała przede wszystkim „antypowieściowe” eksperymenty, zarówno stylistyczne, jak i kompozycyjne.