Zatem od XIII wieku są w użyciu dwie wersje nazwy krainy. Pierwsza wersja „morska” – Ermeland wprowadzona przez duńskich żeglarzy, którzy docierali do wybrzeży warmińskich drogą morską, a następnie przejęta przez niemieckich osadników. Druga wersja „lądowa” – Warmia używana przez obserwatorów i przybyszy pochodzących z ziem polskich, z Pomorza i ziemi chełmińskiej (książę pomorski, biskup chełmiński, legat papieski na Polskę). Druga wersja, dominująca w łacińskich dokumentach, upowszechniła się wraz z dotarciem drogą lądową z ziemi chełmińskiej na Warmię zakonu krzyżackiego i administracji kościelnej. Pozostała też obecna w języku polskim.
Średniowieczna łacińska forma Warmia występuje najczęściej w formie przymiotnikowej, zwłaszcza w określeniu biskupstwa warmińskiego (Episcopatus Warmiensis). W nowożytnej łacinie zapisywano ją również jako Varmia.
W 1326 roku krzyżacki kronikarz Piotr z Dusburga wymienia również nazwę ludu Warmów (łac. Warmienses):
Tekst: Terra Prussie in XI partes dividitur (...). Quarta Warmia, in que WarmiensesPiotr z Dusburga, Kronika ziemi pruskiej, III, 3..
Tłumaczenie: Ziemia pruska dzieli się na jedenaście części (...).