Czyściec kosmaty (Stachys germanica L.) – gatunek rośliny należący do rodziny jasnotowatych. Występuje w Europie południowej i środkowej sięgając na północ do Wielkiej Brytanii, Niemiec, Polski, Białorusi i centralnej Rosji. Poza tym rośnie w regionie Kaukazu, w Azji Mniejszej i Iranie, w Maroku i na Teneryfie. Jako gatunek introdukowany rośnie we wschodniej części Ameryki Północnej. W Polsce spotykany głównie na południowym wschodzie, poza tym rzadki, na północy najdalej sięga wzdłuż krawędzi dolin Odry i Wisły. Roślina zasiedla słoneczne i suche miejsca, często na stokach, poza tym skraje zarośli, odłogi, preferując gleby zasobne w węglan wapnia.
Gęsto owłosione liście wykorzystywane były do opatrywania ran. Roślina wykorzystywana była także jako lecznicza w bólach brzucha i przy bolesnych menstruacjach.