Palinologia ( palýnein ‘przyprószyć’, ‘sypać’, λόγος logos ‘nauka’) – dział botaniki, której przedmiotem badań jest pyłek roślin nasiennych, zarodniki mszaków, paprotników i grzybów oraz niektóre inne obiekty, określane łączną nazwą palinomorf. Głównymi celami palinologii są:
ustalenie taksonomii palinomorf oraz, o ile to możliwe, ich powiązań z roślinami macierzystymi; ustalenie wieku osadów na podstawie zawartych w nich palinomorf (palinostratygrafia); odtwarzanie historii szaty roślinnej w minionych okresach geologicznych (m.in. analiza pyłkowa).
thumb|Mieszanina ziaren pyłku różnych gatunków roślin thumb|Pobieranie próbki do badań palinologicznych
Podstawy Przedmiot badań palinologii Zbiorczą nazwą palinomorf (palinomorfa, ang. palynomorph) obejmuje się:
ziarna pyłku (łac., ang. pollen); zarodniki (łac. sporae, ang. spores); dinocysty (stadia przetrwalnikowe bruzdnic); akritarchy; chitinozoa; różne mikroskopijne obiekty, określane nieformalną nazwą non-pollen palynomorphs (NPP), m.in.