Mariana Pineda, właściwie Mariana de Pineda Muñoz (ur. 1 września 1804 w Grenadzie, zm. 26 maja 1831 tamże) – hiszpańska bojowniczka o wolność, uznawana za bohaterkę narodową, także bohaterka tytułowa dramatu napisanego przez Federica Lorcę. mały|Mariana Pineda w kaplicy, w drodze na egzekucję, według Juana Calvy
Życiorys Mariana urodziła się w nieformalnym związku arystokraty i kobiety z ludu. Wcześnie osierocona przez ojca i porzucona przez matkę, trafiła pod opiekę niewidomego stryja, który zapewnił jej – jak na owe czasy – nietypowo liberalne wychowanie. W wieku 14 lat zakochała się w Manuelu Peralcie Valtem, schorowanym emerytowanym żołnierzu; rok później jej opiekun wyraził zgodę na małżeństwo. W roku 1822 została osiemnastoletnią wdową z dwojgiem dzieci.
Od roku 1824 datuje się jej udział w konspiracji przeciw absolutystycznym rządom Ferdynanda VII. Brała udział w potajemnych spotkaniach, uczestniczyła w przekazywaniu korespondencji i fałszywych dokumentów, jak również organizowała pomoc dla więźniów politycznych. Zimą 1824/1825 została obciążona w zeznaniach jednego z przesłuchiwanych konspiratorów, ale wobec braku dowodów jej sprawa zakończyła się bez postawienia zarzutów.