Pas-de-Calais (, ) – departament w północnej Francji, w regionie Hauts-de-France. Nazwa departamentu pochodzi od nazwy Cieśniny Kaletańskiej (), nad którą jest położony. Ośrodkiem administracyjnym (prefekturą) departamentu jest Arras.
Historia Jeden z 83 departamentów utworzonych w 1790 roku, w czasie rewolucji francuskiej. Pas-de-Calais jest jednym z najgęściej zaludnionych i zurbanizowanych departamentów Francji. Mimo to największa aglomeracja Calais nieznacznie tylko przekracza 100 tys. mieszkańców. Inne ważne ośrodki miejskie to Boulogne-sur-Mer i Saint-Omer. Obszar najgęściej zaludniony we wschodniej części departamentu związany jest z zagłębiem węglowym, które rozwinęło się w XIX i na początku XX w. Ośrodki miejskie tej części departamentu (z których najważniejsze to Lens, Liévin, Béthune, Bruay-la-Buissière oraz Hénin-Beaumont) tworzą rozległą konurbację przemysłową, która ciągnie się dalej na wschód w departamencie Nord. Razem obszar ten zamieszkuje ponad 1,2 mln osób, z czego połowa w departamencie Pas-de-Calais.